ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤٣
257
مى دوساله و محبوب چارده‌ساله ( 2 ) * همين بس است مرا صحبت صغير و كبير
دل رميدهء ما را « كه » دست مىگيرد ؟ * خبر دهيد به مجنون خسته از زنجير
حديث توبه ( 3 ) درين بزمگه مگو واعظ ( 4 ) * كه ساقيان كمان ابرويت زنند به تير
چه جاى گفتهء خواجو و شعر سلمان است * كه شعر حافظ شيراز ، به ز شعر ظهير ( 5 )
در حافظ قزوينى :
« بيار ساغر دُرِّ خوشاب اى ساقى »
در حافظ نسخه 805
« بيار ساغر ياقوت و فيض دُرِّ خوشاب » .
در حافظ خانلرى :
« بيار ساغر ياقوت و دُرِّ فيض خوشاب » .
شنيدم كه از مرحوم آقا محمد رضا قمشه‌اى استاد حكمت اشراق و عرفان ، معنى اين بيت خواجه سؤال شد :
مى دوساله و محبوب چارده‌ساله . . .
استاد عارف فرمود : « البته انتظار داريد كه بگويم مراد از مى دوساله قرآن است و از محبوب چهارده‌ساله ( 10 4 ) انسانى كه به حد جمال و كمال رسيده باشد و چون در انبياء اين كمال بچهل سالگى دست مىدهد ، پس مقصود از آن هم رسول اكرم ( ص ) است .
ليكن به حق همان قرآن كه مقصود حافظ در اين شعر ، همان معانى ظاهرى و لغوى آنست » . محمد على بامداد - صفحهء ( هفت ) حافظشناسى چاپ دوم دىماه 1338 تهران .
در كهن‌ترين نسخهء « ديوان حافظ » نسخهء 805 هجرى ، مصراع اول بيت ، اينست :
« حديث توبه در اين بزمگه مگو زاهد » .
( . . . « . . . همين مباحث مربوط به نسخ بدلها . . . عامل اصلى اين اختلاف نسخه‌ها ، شخص خواجه شمس الدين محمد حافظ است