ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤١
256
اسماعيل صارمى ، چاپ اول 1367 ه . ش حافظ ق غ :
اى دل غم‌ديده حالت . . .
( با توجه به « اين سر شوريده » اين دل غم‌ديده حالش « درست‌تر است » . ( در اينجا بىمناسبت نيست كه گفته شود در مطلع اين غزل ، مصراع « كلبهء احزان شود روزى گلستان غم مخور » از شمس الدين محمد جوينى ( متوفى 638 قمرى است كه حافظ تضمين فرموده است ( به مجله يادگار ، سال اول ، شمارهء 8 ، صفحهء 65 مراجعه گردد ) .
چون در اينجا نيز امكان نقل چند سطر به دست آمد ، لذا اين جملهء درخشان را مىنويسم : « حافظ . . . تاج سر همهء شاعران همهء زبانها در همهء زمانهاست . » احمد شاملو ، دنياى سخن ( ماهنامه ) 33 ، مرداد و شهريور 1369 تهران - ص 20 ستون سوم .
الف - ( مصراع دوم بيت سوم ) :
« چتر گل « در » سر . . . »
ق ، غ .
:
چتر گل « بر » سر . . .
نسخهء پير حسين كاتب .
: « بر سركشى » بر « در سركشى » مرجح است زيرا « بر » در اينجا « بر استعلائيه » [ استعلاء : بر بلندى برآمدن ] است و با افراشته شدن چتر مناسبت دارد . » استاد اديب برومند ، غزليات حافظ ، ص 535 ب - ( بيت چهارم ) :
« دور گردون . . . مراد ما « نرفت »
: ق ، غ .
:
« . . . مراد ما « نگشت »
نسخهء 805 .
( دور گردون : « دور ، مىگردد . . . پس متن [ يعنى : نگشت ] اصح است ) ص 148 شاعر ساحر همايون‌فرخ .
: « . . . با توجه به گردش « گردون » و « دور » و تكرار « گ » در « گردون » و « گر » [ و « گ » نگشت ] ؛ « نگشت » از هر جهت شيواتر و درست‌تر است . . . » ص 535 غزليات حافظ اديب برومند .
ج - ( بيت هفتم ) : « متن [ نسخهء 805 هجرى : در بيابان گر ، ز شوق كعبه ] بهتر است . » ص 149 شاعر ساحر دكتر همايون‌فرخ .
د - ( بيت هشتم ) :
« گرچه منزل . . . مقصد بس بعيد »
: ( حافظ قزوينى و غنى ) : « . . . مقصد ناپديد . » نسخهء 805 : « . . . گزينش برخى . . . « ناپديد » است . ما اين ضبط را زيباتر يافتيم . . . اديب برومند ، غزليات حافظ ، ص 535 : ( مصراع دوم بيت چهارم غزل : دائما يكسان نماند ( نسخه 805 ) : - دائما يكسان « نباشد » . . . حافظ ق - غ . ) .