ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٩٣
236
« بسا نفس كه فرورفت و برنيامد كام »
سعدى .
( از مقالهء بهاء الدين خرمشاهى : حق سعدى . . . جلد اول ذكر جميل سعدى ) .
حافظ ق - غ :
« . . . خوش سوادى ديد . »
ديوان حافظ نسخهء 805 هجرى متعلق به دكتر ركن الدين همايون‌فرخ :
« خوش مقامى ديد . »
: ( « مقيم » و « مقام » - در اين مصراع - از نظر « علم بديع » داراى « صنعت اشتقاق » - « اقتضاب » مىباشد . ) حافظ خراباتى دكتر ركن الدين همايون‌فرخ :
« وز آن هزار ، يكى كارگر نمىآيد . »
الف - كمينه شرط . . . يعنى « كمترين شرط . . . » .
: ب - در اواخر اين غزل - يا مقطع - سه بيت :
( بسم حكايت دل . . . درين خيال به سر . . . ز بس كه شد . . . )
در حافظ قزوينى و غنى آمده است كه در غزل بعدى
( ز دل برآمدم و كار بر نمىآيد )
ملاحظه و مطالعه مىفرمائيد .
: ج - اين بيت مقطع : ( كمينه شرط وفا . . . ) در حافظ قزوينى ، غنى نيامده امّا در نسخ : ديوان حافظ 805 هجرى ( كهن‌ترين نسخه ) ؛ مجموعهء خطى 862 ه . ق دكتر يحيى قريب ، حافظ به خط پير حسين كاتب ؛ غزليات حافظ اديب برومند ؛ غزلهاى حافظ بر اساس 43 نسخهء خطى تدوين دكتر سليم نيسارى ؛ و . . . مندرج است .
: د - آخرين مصراع اين غزل ( مصراع دوم مقطع ) برابر است با نسخه‌هاى 862 دكتر قريب ، و دكتر نيسارى و چند نسخهء خطى ديگر ( جامع نسخ حافظ استاد مسعود فرزاد ) و نيز چند ديوان حافظ چاپى مورد اعتماد .