ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٩١

235

اگر آن طاير فرخنده لقا بازآيد

. از مطلع غزلى از عماد فقيه كرمانى ) حافظ ق غ : كه دگر ( : نسخهء 805 : « . . . كه مگر » ) نسخه‌بدل : تا ببرم . ( چون « سر » در مطلع قافيه است ، در اينجا « بر » درست‌تر به نظر مىآيد . ) در ديوان حافظ ، نسخهء قديمى و خطى 805 ه‍ . ق نيز :

« . . . تا به سرم بازآيد »

آمده است .

با كلمهء « سر » در اوائل مصراع اول ، و تكرار آن در اواخر مصراع دوم ؛ اين بيت از نظر علم بديع ، داراى صنعت « رد الصدر على العجز » است .

( بديهى است كه « رد العجز على الصدر » بايد به بيتى گفت كه واژهء آخر بيت ، در اول بيت بعدى ، تكرار شده يا خواهد شد . ) رد الصدر الى العجز ، نيز صحيح است .

در نسخه‌هاى پير حسين كاتب ؛ اديب برومند ، و . . .

« پادشاهى بكنم گر به سرم بازآيد . . . »

. [ كه با مصراع اول بيت ، هماهنگى كامل و جامع دارد .

( ح ) ] .

« از خدا . . . » قزوينى ، خانلرى ، سايه ، و . . . و . . .