ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٨١
231
( نسخهء پير حسين كاتب ، و اديب برومند ، و . . . »
خلوت دل نيست جاى صحبت اغيار »
) . . . « اغيار » بر « اضداد » مرجح است زيرا هم شاعرانه‌تر مىباشد و هم كمتر ثقيل است . - ص 491 غزليات حافظ اديب برومند .
حافظ ق غ : اضداد نسخه‌بدل ( بجاى « جوى » ) خواه . - بو - بود ( بضم اول و فتح دوم ) بمعنى : « باشد » .
حافظ ق غ : كه . . . كه . . . همچنين نسخهء 805 هجرى [ همين صحيح است ] كه به كتابت درآمده است :
« تا كه قبول افتد و چه در نظر آيد
: نسخهء خطى متعلق به فرزاد « محدود به 900 تا 950 هجرى قمرى » .
( تا كه قبول افتد و چه . . . ) از صالح و طالح ( كه ) چه كسى قبول افتد - از متاع ( چه ) چه چيز در نظر آيد .
حافظ ق غ : شاخ گل ببر آيد . - ( . . . سرخ گل ، بر « شاخ گل » رجحان دارد زيرا بنا بر مشهور : بلبل ، عاشق گل سرخ است و « باغ شود سبز » با سرخ گل بيشتر تناسب دارد . ولى « ببر آيد » در مورد گل درست نيست و « بدر آيد » درست است . . . اديب برومند - ص 491 حافظ ، به تحقيق اديب برومند - تهران 1367 شركت پاژنگ ) . - « ببر آيد » هم در چند نسخهء معتبر خطى آمده است .
حافظ قزوينى اين بيت و بيت بعدى را ندارد .
« بگذرد اين روزگار . . . »
و « صبر و ظفر هر دو . . . امكان دارد كه از خواجه باشد » .
ظفر و صبر ، هر دو ، همزادند . حكيم سنائى غزنوى ، كتاب نقش بر آب ، ص 391 ، نگارش دكتر عبد الحسين زرين‌كوب ، چاپ تهران 1368 ه . ش .
اين دو بيت :
« بگذرد اين روزگار . . . »
و
« صبر و ظفر هر دو . . . »
كه در نسخهء قزوينى نيست ، در حافظ با اهتمام سيد ابو القاسم انجوى شيرازى ، و نيز در نسخى ديگر - كه از اشاره به يكايك آنها خوددارى مىشود - چاپ شده است .