ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦١

188

حافظ ق . غ :

كمال سرّ محبت . . .

حافظ ق . غ :

چو ياد وقت زمان شباب و شيب كند

( مصراع ضبط قزوينى غلط است . ) در اينجا راجع به بيت چهارم اين غزل

. . . كه اجتناب ز صهبا مگر صهيب كند

توضيحى داده مىشود : « صهبا يعنى شراب زرد يا سفيد . اصهب يعنى بور رنگ و صهبا مؤنث آنست و صهيب كه مصغر اصهب است يعنى بور رنگ كوچك . صهيب رومى موهاى زرد و چشم آبى و رنگ سفيد داشته و از اسرا بود كه اسلام آورد و در بين صحابه به صهيب معروف شد ، اصل اسم او را نمىدانيم چه بوده است . « نقل از جلد ششم يادداشتهاى دكتر قاسم غنى - چاپ لندن ) .

: - بيت ششم :

شبان وادى ايمن . . . خدمت شعيب كند

- « شبان » مراد حضرت موسى است كه حكايت او با « شعيب » پيغمبر عليه السلام و تزويج شعيب دختر خود را به آن حضرت و به مراد رسيدن او ، در آن مذكور است .

داور . رجوع كنيد قرآن سورهء 28 آيهء 26 به بعد . » :

( ديوان لسان الغيب حافظ - بر اساس نسخهء قدسى - مقدمه و تحقيق از : عزيز اللّه كاسب . سال 1371 چاپ دوم انتشارات كورش ، ص 267 - تهران ) .

: - [ مصراع دوم بيت آخر - مقطع غزل ] :

« قزوينى :

چو ياد وقت زمان شباب و شيب كند . !

آشكار است كه كاتب نسخهء مصحح قزوينى ، كلمات را در هم ريخته و مصراعى مخدوش ساخته است . » : ( زير نويس صفحهء 123 ديوان شاعر ساحر ، به تصحيح دكتر همايون‌فرخ ) .

: - در نسخ خطى پير حسين كاتب ، و چاپى اديب برومند ، و . . . ؛ [ بيت سوم ]

« ز عطر حور بهشت ، آن زمان ، بر . . . » .