ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٥

175

( 1 ) و ( 2 ) در بعض نسخ خطى و چاپى و همچنين در نسخهء قزوينى غنى ، بجاى دو بيت درج شده در بالا ، تنها اين يك بيت آمده است :

« مرغ دل باز هوادار كمان ابروئيست * اى كبوتر نگران باش كه شاهين آمد »

( توضيح اينكه : دوبيتى را كه ما ، در اين غزل آورده‌ايم ، در ديوان حافظ قدسى ، ابو القاسم انجوى ، دكتر سليم نيسارى ( غزلهاى حافظ ، 1353 ه‍ . ش صفحهء 156 ) ، مسعود فرزاد ، على بهائى شرف‌على چاپ محمدى بمبئى ( سال 1322 ه‍ . ق ) ، محمد على فروغى ، معرفت شيراز ( مطبعهء سعادت ) ، بدر الشروح ( مطبعهء مجتبائى ) دهلى 1904 ميلادى ) ، و چند جاى ديگر آمده است ) ، يكى از مصراعها در ديوان حافظ ( به تصحيح مسعود فرزاد و به كوشش دكتر على حصورى ) ، بدين گونه است :

« كه كمين صيد رهش جان و دل و دين آمد » .

بيت :

« شادى يار پرىچهره . . . »

را در بعض نسخ - من‌جمله « حافظ ق ، غ » - نقل نكرده‌اند . ولى در اغلب نسخه‌هاى خطى و چاپى مورد اطمينان كه معتبر هم هست ، آورده‌اند .

غزل

« سحرم دولت بيدار ، به بالين آمد »

در ديوان حافظ نسخهء خطى 805 هجرى ، از قلم افتاده و مىتوان قبول كرد زمانى كه سيزده سال پس از وفات شاعر ؛ كاتب به نوشتن ديوان او اشتغال داشته ، اين غزل را در دسترس نداشته است .

پيشنهاد ارادتمند اينست كه جناب دكتر همايون‌فرخ در چاپهاى بعدى ديوان شاعر ساحر - البته در فصلى مستقل و جدا و اواخر ديوان - غزلهاى از قلم افتادهء نسخه 805 را نقل فرمايند : « تا چه قبول افتد و كه در نظر آيد » .