ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٣

156

نسخهء 805 هجرى ، نسخهء ديگر خطى به خط پير حسين كاتب ، حافظ اديب برومند ، و . . .

« ناگهان سر به ره . . . » .

در ديوان حافظ نسخهء 805 هجرى مصراعهاى دوم دو بيت كه در پشت سر هم نوشته شده چنين است :

« . . . پير ما هر چه كند عين عنايت باشد »

، « تا ترا خود ز ميان با كه عنايت باشد » ؛ و مقصود ما ، واژهء « عنايت » است كه جهت استفاده از قافيه تكرار شده و تصور مىرود اشتباه از كاتب عجول بوده باشد ؛ در مورد يكى از اين دو مصراع ، در نسخهء خطى به خط پير حسين كاتب ، و ديوانهاى حافظ خانلرى ، اديب برومند ، نسخهء خطى سنهء 862 محمود بن محمد بن حمادى متعلق به يحيى قريب ، حافظ به اهتمام دكتر يحيى قريب ، ديوان كهنهء حافظ به كوشش ايرج افشار ، سيد ابو القاسم انجوى شيرازى ، شرح غزلهاى حافظ دكتر حسينعلى هروى ، حافظ به تصحيح دكتر حسين الهى و خط اميرخانى ؛ جلالى نائينى و دكتر نذير احمد ؛ حافظ به تصحيح دكتر رشيد عيوضى و دكتر اكبر بهروز ؛ و . . .

بايد گفت تفاوتى وجود دارد كه تكرار قافيه را بر طرف مىنمايد و آن مصراع اينست :

« . . . پير ما هر چه كند عين ولايت باشد » .

حافظ ق غ : عين عنايت . . . كه بىترديد غلط است ( ولايت ، زيبندهء پير مىباشد ضمنا در سه بيت بالاتر ، كلمهء عنايت ، قافيه شده است ( ح ) .

به طعنه گفته است يعنى به اين قبيل گفته‌ها توجهى ندارم . در حافظ ق غ بجاى فقيهى « رفيقى » آمده است .

واژهء « فقيهى » در نسخهء 805 هجرى متعلق به دكتر همايون‌فرخ آمده است .

در نسخ قزوينى و خانلرى و بعضى :

« حافظ ار مست بود جاى . . . »

. در بعض نسخ :

« حافظ ار باده خورد جاى . . . »

. ديوان حافظ خطى نسخهء 805 هجرى : « حافظ ار مست شود جاى شكايت باشد » .