ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٣

139

در جستن جام جم ، جهان پيمودم * روزى ننشستم و شبى نغنودم

ز استاد چو راز جام جم بشنودم * آن جام جهان‌نماى جم ، من بودم

( خيام )

به يقين دان كه جام جم ، دل تست * جايگاه سرور و غم ، دل تست

چون تمنا كنى جهان ديدن : * جمله « اشيا » در آن ، توان ديدن

سنائى ( كتاب حديقه ) حافظ ق . غ : لب دريا ( نسخ معتبر ديگر : « . . . ره دريا . . . » ) حافظ ق . غ : خدا را . . . ( درست نيست ) در اين مورد ، به « خدايا و خدا را » توضيحات ( آخر ديوان ) مراجعه شود .

اگر از راز او رمزى بگويم * به غيرت بر سر دارم فرستد

: ( عطار نيشابورى ) .

جاى اين بيت اينجاست ، ولى در حافظ قزوينى غنى و بيشتر نسخ خطى و قديمى بعد از سه بيت ديگر نقل كرده‌اند كه با گسيختگى مطلب و بدون تمهيد بيت قبلى ، ناگهان آمده است : « گفت آن يار . . . » خلاصه آنكه توالى صحيح ابيات را استاد مسعود فرزاد از روى يك نسخهء خطى و قديمى ارائه داده و خط غزل مورد بحث را نيز عينا در صفحه 49 جامع نسخ حافظ ( مجلد اول حافظ خود ) « كليشه » كرده است .

حافظ ق . غ :

اين همه شعبدهء خويش كه مىكرد اينجا .

ساحرى - جادوگرى . در حافظ ق . غ : « سامرى » آمده ، در اين مورد به مقالهء « ساحرى و سامرى » در توضيحات آخر ديوان مراجعه فرمائيد .