ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٣

111

حافظ ق . غ : شب ظلمت و بيابان بكجا توان رسيدن

( حافظ خانلرى :

شب تيره چون سر آرم . . .

) « . . . سزد ار به خود بگرييم » : نسخهء خطى متعلق به استاد فرزاد ، تاريخ 849 ( پنجاه و هشت سال پس از مرگ حافظ ) ؛ ايضا : نسخهء خطى « پيش از حدود 900 ه‍ . ق . » متعلق به فرزاد ؛ نيز : نسخهء خطى فرزاد ، تاريخ آن محدود به ( 950 تا 1000 ) ه‍ . ق ؛ : همچنين ديوان حافظ همايون‌فرخ نسخهء خطى 805 « . . . سيزده سال پس از درگذشت حافظ تحرير شده . . . [ فاقد شماره‌هاى صفحه ] . . . سزد ار به خود بگريم . » .

مع ذلك ، ضبط معتبر ديگر : - . . . سزد ار بهم . . . يعنى با هم بگرييم ، تصور مىرود كه خوش‌تر باشد . شايد هم خواجهء شيراز بعدها خود به اين تغيير جزيى دست زده است « و اللّه اعلم » . ( ح ) .

نسخه خطى 805 هجرى :

« رسدم چو ابر بهمن كه درين چمن بگريم »

. - ( دكتر خانلرى به تصور عدم اصالت اين بيت ، در شمار ابيات غزل ، نقل نكرده است ) .

استاد مطهرى ، در بالاى غزل

« دل ما به دور رويت . . . »

مرقوم داشته است كه : « عرفانى و عالى است . » ، ص 79 آئينهء جام ديوان حافظ با يادداشتهاى استاد مطهرى - تهران ، انتشارات صدرا .