غاية السؤول في شرح كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩١
[ سومين قدر جامع از ديدگاه اعمىها : ]
ان يكون وضعها 1 ) . . . التسمية فيها 2 ) . . . زيادته 3 ) . . . كذلك فيها 4 ) . . . و فيه 5 ) . . .
1 ) الفاظ احكام شرعى
2 ) اعلام شخصيه
3 ) مثلا دستى از او قطع شود يا بر او اضافه شود
4 ) عبادات
5 ) قياس الفاظ احكام شرعى به اعلام شخصيه قياسى است مع الفارق ، زيرا موضوع له و مسمى در الفاظ احكام شرعى با موضوع له و مسمى در اعلام شخصيه فرق مىكند .
توضيح مطالب : موضوع له اعلام شخصيه ، اشخاص است و شخصيت شئى هم به وجود خاص مىباشد و تا زمانى كه وجود خاص ، موجود و باقى باشد ، آن شخص هم موجود است و اسم و نام هم بر او صادق خواهد بود هرچند عوارضى كه بر آن وجود خاص از قبيل زياده و نقصان عارض مىشود تغيير كند .
مثلا موضوع له زيد ، عمرو بكر ، حصهى خاصه از طبيعت مىباشد كه بوجود خاص موجود است و هرگونه تغيير در زيد و عمر و بكر از قبيل كم ، مثل كوچكى و بزرگى ، يا كيفى ، مثل سفيدى و سياهى يا مثل مردن ، عارض شود موضوع له و مسمى هيچگونه تغييرى نمىكند در نتيجه اسم و نام هم بر او صادق خواهد بود .
اما موضوع له و مسمى در الفاظ احكام شرعى اين چنين نيست بلكه آنها وضع شدهاند براى مركبات ، و مركب هم از اجزاء مختلفه تشكيل يافته و هرگونه تغيير و
- النقصان الطارئين على معانها ، لا نوجب اختلافا فى معانيا بل يكون امر واحد معروضا للتام و الزياده و النقصان كذالك الصحة و الفساد الطارئان على الماهيات حسبها عرفت فلاحظ حقائق الاصول جلد 1 صفحه 63