حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — الصفحة ٤٠١

4 . هشدار به حجّاج درباره بعضى حمله‌داران فريبكار و مراعات امنيت و سلامت حجاج

شام بگيرند كه به كرايه شتر و ساير لوازمات بدهند ؛ حاجى هم لابدّ مانده ، مىدهد .

همين كه از شام حركت كرده عازم شدند ، در راه بناى مطالبه قرض مىكند .

حاجى هم مىبيند كه اگر پول ندهد ، نمىتواند حركت نمايد ، قرض مىدهد و به اقسام زحمات و خسارت مىافتند .

هرگاه اولياى دولت عليّه حكم فرمايند كه در سرحدّ و بغداد نگذارند اين قبيل حمله‌داران حاجى بردارند ، البته حجاج آسوده خواهد شد .

و لازم است كه به حجّاج اعلان شود از بغداد قدرى زودتر حركت نمايند كه دهم و دوازدهم شوال وارد شام شوند كه به آسودگى مشغول تهيه و تدارك لازمه خودشان باشند و اگر با حمله دار هم گفتگوئى داشته باشد ، وقت داشته باشند سؤال [ و ] جواب نمايند .

الأمر العالى ا [ لأ ] شرف مطاع .

GHI 1319 - 6 - 13 - 0072

[ سند نهم ]

سواد كاغذ وزارت خارجه به مشارالملك

3 شوال 1320

نمره 2150

از اقدامات خودتان در اعلان تقلبّات حمله‌دارهاى « 1 » مفلس و ورشكسته به حجّاج شرحى نوشته بوديد ؛ مستحضر شدم .

اين اقدام شما بسيار مستحسن و بجا بوده است و اطلاع عموم حجاج ايرانى از تقلبّات حمله‌دارهاى مزبوره لازم است و مراقب باشيد كه به حيله و وسيله ، باز مردم را به دام نكشند و اسباب زحمت حاجى بيچاره نشوند .

( نصرالله مشيرالدوله ) .

GHI 1320

- k 7 - p 20 - 4

( 1 ) . متن سند : حملدارهاى .