حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — الصفحة ٣٨
1 . امنيت حجاج و زوار ايرانى
در باب ، از اهالى ولايت عجمى كه مىخواهند به مشهدين شريفين و ساير حوالى بغداد مجاورت كنند ، عوارض نزل و ساير تكاليف طلب نشود .
در باب بعضى مصارف كاروانسراهايى كه هنگام عبور از آنها مشاهده مىكنند كه مشرف به ويرانى است و اين اماكن را براى رضاى خدا با اموال خود تعمير مىكنند و مجدداً مىسازند و احداث مىكنند ، هيچ كس مانع آنها نشود .
فرمان احسان با خط همايونشوكت ، سلطان ما ، به حضرت شاه جمجاه . چون كمال دوستى و مودت مرسومى در ميان است . حكمى مكتوب خطاب به وزير مشار شاه ، مشاراليه جهت رعايت احوال و رفاه داعيان حجاج عجم ملتجى شده و نمايان كردن اسلوب التفات ، نوشته شده است .
حكم است كه ميرزا عبداللهافندى با اتباع خود ، براى تأمين امنيت و سلامت در مسير ادِرنه تا ارزروم عبور كند و هيچ كس به آنها رنجش و آزارى نرساند . مقرراً و مكرراً به اين منظور حكم نوشته شده است .
يك قطعه امر شريف « 1 » به قاپوچىباشى علىآقا داده شود تا وى حجاج و زوار را امن و سالم از ديار عجم به ممالك محروسه وارد و خارج كند و در راهها هيچ كس بر خلاف شرع براى آنها رنجش و آزارى ايجاد نكند .
[ حاشيه ] : فقط 5 ماده اشاره شده و حكم نوشته شده است .
Cevdet Hariciye 5734 / 5447 / 5448
حكمى است به محافظ و ملاى ( قاضى ) بغداد كه در جهت مقاطعه « 2 » بغداد و اطرافش آمده است .
فى اوايل ذىالقعده 1105
( 1 ) . يعنى فرمان ممهور و معتبر سلطان . ( 2 ) . يعنى امرى را به كسى سپردن .