حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٤
2 . ممانعت حجاج از معاودت از راه جبل و لزوم مؤاخذه متجاسرين و اختلاف فتاوى علما
حجّاج حركت نمايد كه موكب محمل در بيستوپنجم از مزيرب كه سه منزلى شام است حركت خواهد كرد .
چون مىدانست كه نمىتوانند حركت نمايند ، رفته ، به جناب والى و محافظ جواب داد : حاجى ديروز وارد شده و هنوز تهيه و تدارك نديده و حملهداران ، شتر و قاطرِ لازمه حجاج را مهيا نكرده ، چهطور مىتواند حركت نمايد ؟ !
بايد يك دو روز به آنها مهلت داده شود كه مثل سنوات سابقه ، در بيستوهفتم حركت نمايد .
باز اصرار و تأكيد به حركت دادن حجّاج كردند . بالأخره جواب داد كه من مىدانم غير ممكن است ، شما راهى به من نشان بدهيد آنطور بكنم .
از حكومت مراجعت كرده ، به سفارت سنيّه كبرى تلگرافاً اطلاع داد كه بلكه يك دو روز مهلت داده شود . از آن طرف هم حكومت فهميده بود كه به سفارت تلگراف شده ، به بابعالى تلگراف نموده بود كه تأخير حمل محمل غير ممكن است .
باب عالى نيز از آن قرار به والى جواب داده بود كه باز ترجمان حكومت را فرستاده تأكيد كردند كه به هر نحو است حركت بدهد .
جواب داد كه من به حملهداران خبر داده و تأكيد كردهام و باز تأكيد مىكنم ، ولى مىدانم كه قادر به حركت نخواهند شد . هرگاه اين موكب محمل براى حجّاج است ، بايد مهلتى داده شود ، و اگر به جهت يك محمل خشك و خالى است ، امرى است علىحده .
از يك طرف هم به حملهداران زور آورد كه يك ساعت اول حركت بدهند .
خلاصه به هر نحو بود ، در ظرف دو روز ، حملهداران كارشان را ديده و حجّاج را حركت دادند و همه به سلامت و خوشى عازم مقصد شدند .
زياده چه جسارت نمايد . « 1 »
GHI 1319 - 5 - 24 - 023
( 1 ) 1 . زياده عرضى نيست .