حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٣

2 . ممانعت حجاج از معاودت از راه جبل و لزوم مؤاخذه متجاسرين و اختلاف فتاوى علما

يك دفعه قاصد از جبل رسيد ، معلوم شد تمام حجاج ايرانى از راه جبل آمده‌اند و امير حاج در مكه هفتصد ليره به طور يقين داده و حجاج را از اين طرف آورده .

و معلوم حضرتعالى است كه اميرحاج اين وجه را از كيسه خود نمىدهد ؛ بلكه به اصناف مضاعف از حجاج درمياورد .

و اگر از اول قدغن نشده بود ، بهتر بود .

جناب نظام‌العلماء آذربايجان و جناب امام جمعه آذربايجان وارد نجف اشرف شدند . تلگراف سيف‌الدوله از شام رسيد . نواب فرمانفرما از بغداد به جهت استقبال نجم‌السلطنه همشيره‌شان به كربلاى معلى آمده‌اند [ و ] چند روز بعد هم به بغداد مراجعت مىنمايند و خاطرم رفت [ كه ] عرضه دارم .

اين ايام تذاكر ايرانى در چاپخانه بغداد چاپ شده و به اقيام مختلفه ، به جبر و عنف به رعاياى دولت عليّه ساكنين عراق عرب مىدهند و پول مىگيرند و اين مايه مداخل « 1 » و نفع بزرگى به جهت مأمورين شده .

اطلاعاً عرضه داشت .

زياده جسارت است : نظا العلماء .

GHI 1317 - k 6 - p 9 - 24

[ سند نوزدهم ]

نمره 8

5 شهر ذىقعدة الحرام 1319

تصدقت شوم !

امسال به واسطه مسدود بودن راه جبل ، حجّاج ايرانى دو مقابل هر ساله بود و خيلى دير آمدند .

روز دويّم ورود حجّاج از جانب حكومت و محافظ ، خبر فرستادند كه بايد امروز

( 1 ) 1 . منبع درآمد .