حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٩

2 . ممانعت حجاج از معاودت از راه جبل و لزوم مؤاخذه متجاسرين و اختلاف فتاوى علما

جواب تلگراف بنده هم هر وقت از مشاور الملك رسيد ، به عرض ميرزا على مىرسانم و هرطور مقرر شد ، به جناب‌عالى تلگرافاً اطلاع خواهم داد .

زياده زحمت نمىدهد .

( نصرالله مشيرالدوله ) .

[ حاشيه چپ فراز : ] « ع 2712 ح » .

GHI 1317 - k 6 - p 9 - 19

[ سند پانزدهم ]

نمره 281

معروضه 27 شهر شوال المكرم 1317

در خصوص حاج امسال و بستن راه جبل ، سابقاً مشروحاً به عرض حضور مبارك عالى رسانده‌ام كه علماء عظام - سلّمهم الله تعالى - در باز شدن و بستن اين راه جبل ، اختلاف فرمودند :

جمعى بستن اين راه را حرام و جمعى ديگر باز شدن اين راه را حرام دانسته و طرفين به كارپردازخانه رجوع فرمودند . جمعى حكم به باز شدن و جمعى حكم به بستن راه فرمودند .

و اين بنده ، موافق حكم مبارك اولياء دولت قوىشوكت عليه به تمام علماء عظام - سلّمهم الله تعالى - تلگرافاً و تحريراً جواب دادم كه اين راه ، امسال باز نخواهد شد .

و به مأمورين كارپردازى كربلاى معلى و نجف اشرف ، هر هفته مكرر نوشتم و اين راه را قدغن اكيد نمودم كه بايد بسته باشد ، و به تمام حاج كه امسال زياده از دوهزار نفر آمده بودند كراراً اعلان شد كه از كربلاى معلى و نجف اشرف كه براى زيارت رفته بودند ، مراجعت به كاظمين نمايند [ و ] از راه شام و حلب و دريا كه طرق بسيار خوب و باز است بروند .

تمام حجّاج اطاعت نموده ، تا حال از راه شام و حلب و دريا رفتند .