حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى ) — الصفحة ٢١

ديباچه

18 . اعطاى نشان شير و خورشيد از سوى ايران به امير مكه و ديگر صاحب‌منصبان در حجاز ( حدود 12 سند ) ؛

19 . پاسپورت‌ها و تذكره حجاج ايرانى ؛

20 . ورود حجاج ايرانى با تذكره تجارى ؛

21 . حق گمركى حجاج ؛

22 . سفر حج ميرزا معصوم ، از علماى عصر قاجار ؛

23 . نامه به سلطان عثمانى براى تعجيل در اعزام حجاج ؛

24 . توجه به امنيت و رعايت حال حجاج ايرانى در مسير حج ؛

25 . غارت اموال حجاج ايرانى در شام ، خرپوت « 1 » ، مورى ، حلب ، ايروان و ارزروم « 2 » ؛

26 . لزوم توجه به امنيت حجاج و رفتار مناسب با آنان ؛

27 . تعقيب عاملان قتل و غارت حجاج ايرانى ؛

28 . رفع ظلم از حجاج ايرانى ؛

29 . عزيمت حجاج ايرانى از راه دريا ؛

30 . نذورات صدر اعظم ايران براى ائمه بقيع ( عليهم السلام ) ؛

31 . اهداى شمعدان به مرقد نبوى ، از سوى سلطان حسين صفوى ؛

32 . دستور عثمانى به امير مكه براى خوش‌رفتارى با حجاج ايرانى ؛

33 . اخذ ماليات و عوارض گمركى مضاعف از حجاج ايرانى ( حدود 5 سند ) ؛

34 . استرداد اموال حجاج ايرانى در عثمانى .

( 1 ) . نام ديگر شهر « حصن زياد » است كه در اخبار بنىحمدان موضع آن به اقصاى دياربكر از بلاد روم ( تركيه كنونى ) معين شده است . ( 2 ) . ارزنة الروم ؛ از شهرهاى مشرق تركيه كه بر سر راه نجد ايران به آسياى صغير قرار گرفته و شهرى صنعتى و تجارى است . آخرين معاهده بين ايران و عثمانى كه به جنگ‌هاى طولانى دو كشور پايان داد ، در آن شهر امضا شد . اين نام را به صورت ارض‌روم يا ارضروم هم نويسند كه خطاست .