مقالات اصولى ( فارسى ) — الصفحة ١٧
1 . تعريف سنت
اول : سنت
اول : سنت
بررسى ما در اين بخش تحت چهار عنوان مىباشد :
( 1 ) تعريف سنت ؛ ( 2 ) دليليت سنت ؛ ( 3 ) خبر متواتر و خبر واحد ؛ ( 4 ) ادلهء حجيت خبر واحد .
1 . تعريف سنت
1 . تعريف سنت
اهل لغت براى سنت معانى زيادى را بيان كرده‌اند . كسانى آن را به معنى « دوام » گرفته و خطابى آن را « اصل طريقهء محموده » معنى كرده است كه بر اساس آن ، در تعبير « من سن سنة سيئة » ، « سيئة » قيد تلقى مىشود و سنت به معنى « سنة حسنه » خواهد بود . بعض ارباب لغت نيز سنت را « طريقهء معتاده » خوانده‌اند - چه حسنه باشد و چه سيئه .
در روايت صحيح هم آمده است كه : « من سن سنة حسنة فله اجر من عمل بها الى يوم القيمة و من سن سنة سيئة كان عليه وزرها و وزر من عمل بها الى يوم القيمة . » « 3 »
اكنون بايد ديد كه آيا سنت ، به حسب اصطلاح ، شامل سنت نبويه و سنت ائمه ( س ) مىباشد و يا فقط سنت نبويه را دربر مىگيرد .
جمع كثيرى از فقهاى اسلام گفته‌اند كه اگر سنت تنها گفته شود ، همان قول و فعل و تقرير نبى را شامل مىشود . اما فقهاى اماميه ( رضوان - الله تعالى عليهم ) ، پس از آنكه روشن كرده‌اند كه قول و فعل و تقرير ائمهء اطهار ( ع ) از حيث دليليت و حجيت مانند قول و فعل و تقرير پيغمبر اكرم ( ص ) است ، گفته‌اند كه سنت توسعه دارد و شامل قول و فعل و تقرير معصوم - چه پيامبر ( ص ) و چه ائمهء اطهار ( ع ) - مىشود . البته بعض از علماى عامه قائل شده‌اند به اينكه داراى سنت صحابه يا سنت شيخين نيز مىباشيم ، و بدين ترتيب سنت صحابه را هم مانند سنت نبى حجت دانسته‌اند .
به‌هرحال ، به نظر اماميه ، سنت به معنى جامع ، يعنى سنت معصوم - پيامبر و ائمهء اطهار ( س ) - حجت است . با اين بيان ، ائمهء اطهار ( ع ) ناقل روايت يا محدث نيستند . بر پيامبر اكرم ( ص ) وحى مىشده
( 3 ) « ارشاد الفحول » ، ص 33