مباحث في علوم القرآن ( پژوهشهائى درباره قرآن و وحى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٠

فصل دوم پديدهء وحى

معناى لغوى و اصل ماده « وحى » و « ايحاء » دور نشده است : در قرآن گاهى وحى به معنى الهام فطرى به انسان به كار رفته مانند :

وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى أَنْ أَرْضِعِيهِ . . . ( القصص - 7 ) به مادر موسى وحى كرديم كه فرزندت را شير ده .

و نيز :

وَ إِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَ بِرَسُولِي قالُوا آمَنَّا وَ اشْهَدْ بِأَنَّنا مُسْلِمُونَ ( مائده 111 ) به حواريون عيسى وحى كرديم كه به من و رسول من ايمان بياوريد ، آن‌ها گفتند ايمان آورديم و خدايا شهادت ده كه ما تسليم شدگان هستيم .

و گاهى به معناى الهام غريزى موجود در حيوانات به كار برده شده مانند اين آيه :

وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ ( النحل - 68 ) پروردگارت به زنبور عسل وحى كرد كه از كوهها و درختان و سقفهاى بلند براى خود خانه برگيرد 4

در مورد ديگر وحى به معناى اشاره سريع به كار رفته است مانند :

فَخَرَجَ عَلى قَوْمِهِ مِنَ الْمِحْرابِ فَأَوْحى إِلَيْهِمْ أَنْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَ عَشِيًّا ( مريم - 11 ) زكريا از محراب به سوى قومش بيرون آمد و به آنان اشاره كرد كه صبحگاهان و شامگاهان ( خداوند را ) تسبيح بگوئيد .

كه تفسير معروف اين است كه زكريا فقط با اشارات سريعى كه انجام