رسالهء سه اصل ( فارسى ) — الصفحة ١٤٤

منتخب مثنوى صدر المحققين محمد بن ابراهيم شيرازى

اين سخنها گرچه باشد دلنواز * كى بود سنگين دلان را كار ساز

اين سخنها گرچه صاف بى غش است * ليك افسرده دلان را ناخوش است

با جمود طبع كس را چاره نى * چاره اكنون نيست غير از خامشى

محنتى زين صعبتر هرگز مباد * كه زگل بلبل ندارد هيچ ياد

پيل را چون ياد هندستان فتد * بند و زنجير از بر خود بگسلد

پس چرا خامش نشيند بلبلى * چون ننالد از غم زيبا گلى

پس چسان خامش نشيند در بدن * روح انسى چون كند ياد وطن

كوه در رقص آيد از ياد وطن * اندكاكش زان بود اى مؤتمن

اصطكاك باد هم از ياد اوست * انصباب آب هم از داد اوست

سرعت افلاك و سنگينى خاك * جملگى از شوق آن بيچون پاك

هست اشياء جمله در تسبيح حق * خواه گويا در سخن يا بى نطق

هست اشياء پرتوئى از نور او * خواه دشمن گير و خواهى دوست او

هست اشياء جملگى از شوق مست * خواه مؤمن گير خواهى بت‌پرست

اى صبا گر بگذرى سوى بتان * يك بيك از ما سلامى مىرسان

گر بمىخانه گذر افتد ترا * خدمت ما عرضه مى كن جابجا

بعد تسليم و زمين بوسى بسى * گر زتو پرسند حال بيكسى

عرضه كن عجز و نياز و افتقار * از ضعيفى بيدلى زارى نزار

از وطن تا دور گشته بيدلى * يكدمش آرام نى در منزلى

اندرين غربت كسش محرم نبود * هيچگه با هيچ كس همدم نبود

اندرين غربت بسى محنت كشيد * روى عيش و خوشدلى هرگز نديد