رسالة الولاية ( سر سلوك ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٤
نمونه‌هائى از نهج البلاغه :
و اينك هفت كلمه نورى و عرشى از على عليه السّلام در باب معرفة اللّه ، معرفة النفس و مراقبة النفس و محاسبة النفس .
كلمهء اول : « من عرف الله توحد و من عرف نفسه تجرد و من عرف الدنيا تزهد و من عرف الناس تفرد . » « 1 »
كلمه دوم : « من عرف نفسه فقد عرف ربه » « 2 »
كلمه سوم : « قلوب العباد الطاهره مواضع نظر اللّه سبحانه فمن طهر قلبه نظر اليه . » « 3 »
كلمه چهارم : « الاشتغال بتهذيب النفس اصلح . » « 4 »
كلمه پنجم : « نزه نفسك عن دنس اللذات و تبعات الشهوات . » « 5 »
كلمه ششم : « طوبى لمن ذكر المعاد و عمل للحساب و قنع بالكفاف و رضى عن الله . » « 6 »
كلمه هفتم : « من حاسب نفسه ربح و من غفل عنها خسر . » « 7 »
على عليه السّلام در سراسر نهج البلاغه ، به ارائه جهان‌شناسى عميق و معرفت ناب از ذات و اسماء و صفات و افعال الهى و بايدها و نبايدهاى اخلاقى فردى ، اجتماعى و حكومتى پرداخت كه به ساحت‌هاى چهارگانه وجودى يعنى ساحت انسان با خدا ، انسان با خود ، انسان با جهان و انسان با جامعه پاسخ‌هاى وافى و كافى داده‌اند يعنى روابط و مناسبات صحيح را تصوير و ترسيم نموده و سيمائى از انسان ايده‌آل و آرمانى دينى ارائه كردند و عرفان جامع و مثبت نيز چنين است و از سوى ديگر بين عرفان و تعليم و تربيت گره زده‌اند و از طرف ديگر مقامات سه‌گانه شريعت و طريقت و حقيقت را بهم سرشتند و طريقت مع الشريعة و حقيقت مع الشريعة را در
( 1 ) . حكمت عملى ، ص 53 ، مقاله يكم حديث اول . ( 2 ) . همان ، ص 57 ، مقاله يكم ، حديث پنجم . ( 3 ) . حكمت عملى ، ص 71 ، حديث پنجم ، مقاله دوم . ( 4 ) . همان ، ص 115 و 116 ، مقاله پنجم ، حديث هفتم . ( 5 ) . همان ، ص 119 ، مقاله پنجم ، حديث دهم . ( 6 ) . نهج البلاغه ، صبحى ، خطبهء 44 . ( 7 ) . نهج البلاغه ، صبحى خطبهء 208 .