رسالة الولاية ( سر سلوك ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧٧

ج ) راه‌هاى دست‌يابى به مرگ ارادى :

توان چشيدن « مرگ اختيارى » را دارد كه :

تو بندگى چون گدايان به شرط مزد مكن * كه خواجه خود روش بنده‌پرورى داند

و چه نيكو مولانا در قصه « بازرگان و طوطى » راه رهايى و پرواز به سوى محبوب و آزادى حقيقى يافتن را نشان داد تا از خود آزاد نشوى و آزاده نگردى ، به آزادى نخواهى رسيد ، تا نميرى و مردن را تجربه و احساس نكنى هرگز زنده ماندن و زنده بودن را نمىتواند تجربه و حسّ نمايى كه :

بود بازرگانى او را طوطئى * در قفس محبوس زيبا طوطئى

چون‌كه بازرگان سفر را ساز كرد * سوى هندوستان شدن آغاز كرد

هر غلام و هر كنيزى را ز جود * گفت بهر تو چه آرم گوى زود ؟

هر يكى از وى مرادى خواست كرد * جمله را وعده بداد آن نيك مرد

گفت طوطى را چه خواهى ارمغان * كارمت از خطهء هندوستان

گفتش آن طوطى كه آنجا طوطيان * چون ببينى كن ز حال من بيان

كان فلان طوطى كه مشتاق شماست * از قضاى آسمان در حبس ماست

بر شما كرد او سلام و داد خواست * و از شما چاره ره و ارشاد خواست

گفت مىشايد كه من در اشتياق * جان دهم اينجا بميرم در فراق ؟

اين روا باشد كه من در بند سخت * گه شما بر سبزه گاهى بر درخت ؟

اينچنين باشد وفاى دوستان * من در اين حبس و شما در بوستان ؟

ياد آريد اى نهان زين مرغ‌زار * يك صبوحى در ميان مرغ‌زار

ياد ياران يار را ميمون بود * خاصّه كان ليلى و اين مجنون بود

قصهء طوطى جان زينان بود * كو كسى كو محرم مرغان بود

كو يكى مرغى ضعيفى بىگناه * و اندرون او سليمان با سپاه

باز مىگردم از اين اى دوستان * سوى مرغ و تاجر هندوستان

مرد بازرگان پذيرفت آن پيام * كو رساند سوى جنس از وى سلام