رسالة الولاية ( سر سلوك ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٨
« مراقبه »
شكسته است و در آن جاى التفات به غير نيست .
2 - مراقبت پارسايان و اصحاب يمين اگر دانند خداى تعالى برايشان مطلع است و از وى شرم مىدارند لكن در عظمت و جلال وى مستغرق و مدهوش نشده باشند و از خود و احوال عالم باخبر هستند . « 1 »
و به تعبير خواجه عبد الله انصارى :
« مراقبت عبارت است از ملاحظه پيوسته و هميشگى مقصود ( حق تبارك و تعالى ) كه درواقع از افعال دل است و براى آن سه درجه است .
1 - پيوسته مراقب باشد ميان بزرگداشت حق تعالى و تعظيم ماسوى الهى .
2 - مراقب نظر حق به سوى خود باشد .
3 - مراقبت ازل است يعنى حقيقت سابق بودن حق تعالى بر همه‌چيز را مطالعه تا به توحيد ناب راه يابد يعنى مستعد تجلّى توحيد ذاتى شود . و فناء فى الله و بقاء بالله برايش حاصل شود . « 2 »
البته ناگفته پيداست كه « مراقبت دل » و اغيار را راه ندادن از اهم امور سير و سلوك است و امام صادق عليه السّلام نيز فرمودند :
« القلب حرم الله فلا تسكن فى حرم الله غير الله » « 3 » دل حرم امن الهى است در حرم الهى نبايد حرامى را راه داد يا پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « قلب المؤمن عرش الرحمن » « 4 » دل مؤمن محل حاكميت و تجلّى ارادهء الهيّه است بايد مراقب آن بود يا بنابر نقل عامه و اماميه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمودند : « لو لا تكثير فى كلامكم و تمريج و فى قلوبكم لرأيتم ما ارى و لسمعتم ما اسمع » « 5 » يعنى اگر حرفهاى لغو و كلام بيهوده نباشد و دل انسان ديوار
( 1 ) . كيمياى سعادت ج 1 ص 885 تا 890 . ( 2 ) . شرح منازل السائرين ، ص 86 - 85 براساس شرح عبد الرزاق كاشانى ، و نگارش على شيروانى ، انتشارات الزهراء ، چاپ اول ، سال 72 . ( 3 ) . بحار الانوار ، ج 70 ، ص 25 . ( 4 ) . همان ، ص 35 . ( 5 ) . ترجمه ميزان الحكمة ، ج 10 ، ص 4990 .