منطق و مباحث الفاظ ( مجموعه متون و مقالات تحقيقى ) — الصفحة ٣٠

قصيدهء اسرار الحكمة در منطق

قصيدهء اسرار الحكمة در منطق

قصيدهء اسرار الحكمة در منطق

ايا شنيده قياس و شناخته برهان * گرفته ياد مقالات منطق يونان

سؤال دارم چندى جواب بايد كرد * اگر غوامض منطق تو را شدست آسان

قياس را ز چه معنى نهاده‌اند اشكال ؟ * به شكل و صورت او را چه نسبت است و نشان ؟

ازين سه شكل به اول چرا يكى مخصوص ؟ * به اوّلى ز چه معنى گرفت وى عنوان ؟

چو از مطالب در اول آنچه بايد هست * چه حاجت است بدين دو ، ز حجّت و برهان ؟

چرا نتيجه شبيه خسيس‌تر چيزى است ؟ * ز كيف و كم ، نه از اضطرار و از امكان

چرا سوالب كلى و مطلق عامى ؟ * نبد چو موجب كلى به عكس با فرمان ؟

به عكس موجب جزوى چو راه و سامان بود * به عكس سالب جزوى چرا نبد سامان ؟

چرا همى همه الفاظ مفرد كلى * ز پنج قسم نگيرد زيادت و نقصان ؟

چو جنس و نوع و چو فصل و چو خاصه و چو عرض * جز اين نيايد قسمى به امتحان و بيان