نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٢

نكات دستورى و توضيح واژگان

معقول برمىگردد .

انّما هو بيان التّفرقة : ضمير « هو » به « مرادهم » برمىگردد .

بهذين الاعتبارين : مقصود از « بهذين الاعتبارين » اعتبار لا به شرط بودن مشتقّ و به شرط لا بودن مبادى مىباشد .

مع حفظ مفهوم واحد : يعنى معنا و موضوع له مشتقّ و مبدأ يكى است .

اورد عليهم : ضمير در « اورد » به صاحب فصول و در « عليهم » به اهل معقول برمىگردد .

بذلك : مشاراليه « ذلك » لا به شرط بودن و به شرط لا بودن مىباشد .

و ان اعتبر لا به شرط : ضمير نايب فاعلى در « اعتبر » به حمل يعنى حمل علم و حركت برمىگردد .

و غفل عن انّ المراد ما ذكرنا : مقصود از « ما ذكرنا » يعنى مقصود اهل معقول آن بود كه چون مشتقّ حمل بر ذات مىشود از آن تعبير به « لا به شرط » نموده و چون مبادى حمل بر ذات نمىشود از آن تعبير به « به شرط لا » نموده‌اند .

كما يظهر منهم : ضمير در « يظهر » به « ما ذكرنا » و در « منهم » به اهل معقول برمىگردد .

الثّالث : يعنى « الثّالث من الامور الباقيّة » سوّم از امور باقيمانده .

كما اشرنا اليه هو الخ : ضمير در « اليه » و ضمير « هو » به ملاك الحمل برمىگردد .

و الاتّحاد من وجه : كلمه « الاتّحاد » عطف بر « الهوهويّة » و خبر براى « هو » كه خودش خبر براى « ملاك الحمل » بوده مىباشد و مقصود از « الاتّحاد من وجه » يعنى اتّحاد خارجى و مصداقى بين موضوع و محمول مىباشد .

و المغايرة من وجه : مقصود ، مغايرت در معنا و مفهوم بوده و اين عبارت عطف بر « الاتّحاد من وجه » مىباشد .

و لا يعتبر معه : ضمير در « معه » به ملاك حمل اشاره شده برمىگردد .

بين المتغايرين : يعنى موضوع و محمول .

مجموعهما بما هو كذلك : ضمير در « مجموعهما » به متغايرين كه مقصود از آن موضوع و