نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٢

نكات دستورى و توضيح واژگان

شريفه به نحو دوّم است كه فرمود : « فانّ الآية الشّريفة فى بيان الخ » .

فلا بدّ ان يكون للاعمّ : ضمير در « يكون » به مشتقّ برمىگردد .

و الّا لما تمّ : يعنى « و ان لم يكن للاعمّ » و ضمير در « تمّ » به استدلال برمىگردد .

لو سلّم : يعنى « لو سلم انّ الامام استدلّ بما هو قضيّة ظاهر العنوان وضعا » .

لم يكن يستلزم الخ : ضمير در « لم يكن » به استدلال به مقتضاى ظاهر عنوان برمىگردد .

كونه مجازا : ضمير در كلمهء « كونه » كه مفعول براى « يستلزم » بوده به حمل مشتقّ به نحو دوّم برمىگردد .

بل يكون حقيقة لو كان الخ : ضمير در « يكون » و « كان » به حمل مشتقّ به نحو دوّم برمىگردد .

و لو آنا : يعنى « و لو كان ظالما آنا من الآنات » .

لا تستلزم الاستعمال لا به لحاظ حال التّلبّس : ضمير در « تستلزم » به اراده برگشته و مقصود از « لا به لحاظ حال التّلبّس » يعنى « لا تستلزم الاستعمال ان لا يكون الجرى به لحاظ حال التّلبّس » .

و منه انقدح ما فى الاستدلال : ضمير در « منه » به جواب مصنّف به استدلال اعمّىها كه اطلاق مشتقّ به منقضى از مبدأ به لحاظ حال تلبّس ، حقيقت بوده برگشته و ماء موصوله به معناى « اشكال » مىباشد .

بين المحكوم عليه : كه اگر مشتقّ ، محكوم‌عليه باشد وضع براى اعمّ شده است .

و المحكوم به : كه اگر مشتقّ ، محكوم‌به باشد وضع براى خصوص متلبّس شده است .

به اختيار عدم الاشتراط فى الاوّل : مقصود از « عدم اشتراط » يعنى در وضع مشتق ، خصوص تلبّس شرط نبوده بلكه براى اعمّ وضع شده و مقصود از « الاوّل » نيز « محكوم عليه » يعنى وقتى مشتقّ محكوم‌عليه بوده مىباشد .