نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٤٢

نكات دستورى و توضيح واژگان

حجّة القول بعد الاشتراط : مقصود از « عدم اشتراط » عدم اشتراط تلبّس يعنى قول به وضع مشتقّ براى اعمّ مىباشد .

عمّن انقضى عنه المبدأ : ضمير در « عنه » به « من موصوله » كه مقصود از آن ذات بوده برمىگردد .

و فيه : ضمير در « فيه » به ثانى يعنى وجه دوّم برمىگردد .

انّ عدم صحّته فى مثلهما : ضمير در « صحّته » به سلب و در « مثلهما » به مضروب و مقتول برگشته و مقصود از مثل مضروب و مقتول ، مشتقّاتى بوده كه از مبدأ آنها فعليّت اراده نشده باشد .

انّما هو لاجل انّه : ضمير « هو » به عدم صحّت سلب برگشته و ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .

يكون التّلبّس به باقيا فى الحال : ضمير در « به » به معنا برگشته و مقصود از « فى الحال » زمان نطق مىباشد .

و لو مجازا : يعنى « و لو كان بقاء التّلبّس مجازا » .

انّه لا يتفاوت الحال فيما هو المهمّ : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و كلمهء « الحال » مفعول فيه ولى منصوب به نزع خافض بوده و فاعل « يتفاوت » كلمهء « اختلاف » مىباشد و ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى موضوع له مشتقّ برمىگردد .

اختلاف ما يراد من المبدأ : كلمهء « اختلاف » فاعل براى « يتفاوت » بوده كه اضافه به ماء موصوله شده و كلمهء « من المبدأ » بيان ماء موصوله مىباشد .

فى كونه حقيقة او مجازا : ضمير در « كونه » به « ما يراد من المبدأ » برگشته و اين جار و مجرور متعلّق به « اختلاف » مىباشد .

و امّا لو اريد منه : ضمير در « منه » به مبدأ برمىگردد .

نفس ما وقع على الذّات : ضمير فاعلى در « وقع » به ماء موصوله به معناى فعل برمىگردد .

فيما لو كان به لحاظ حال التّلبّس و الوقوع : ضمير در « كان » به سلب برمىگردد .