نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٠

نكات دستورى و توضيح واژگان

و ربّما لا يلائمه حكمة الوضع : ضمير مفعولى در « يلائمه » به مشاراليه « هذا » برمىگردد .

كيف و قد قيل الخ : يعنى « كيف هذا بعيد و لا يلائمه حكمة الوضع و قد قيل » چگونه كثرت و يا اكثريت استعمال مشتقّ به صورت مجاز بعيد بوده و منافات با حكمت وضع دارد و حال آنكه گفته شده است به اينكه . . .

فانّ ذلك لو سلّم : مشاراليه « ذلك » بيشتر محاورات از باب مجاز بوده مىباشد و اين عبارت ، جواب و دليل « لا يقال » مىباشد .

فانّما هو لاجل الخ : ضمير « هو » به مشاراليه « ذلك » برمىگردد .

ربما يتّفق ذلك : مشاراليه « ذلك » همانند قبلى مىباشد .

الى التّعبير عنه : ضمير در « عنه » به معناى مجازى برمىگردد .

لكن اين هذا : مشاراليه « هذا » اينكه كثرت استعمال مشتقّ در يك معناى مجازى بوده مىباشد .

ممّا اذا كان دائما كذلك : ضمير در « كان » به ماء موصوله كه به معناى استعمال بوده برگشته و مراد از « كذلك » اكثر بودن در مجاز مىباشد .

غير ضائر بالمراد : مقصود از « بالمراد » اينكه وضع مشتقّ براى خصوص متلبّس به مبدأ بوده مىباشد .

بعد مساعدة الوجوه المتقدّمة عليه : ضمير در « عليه » به مراد برمىگردد .

انّ ذلك انّما يلزم الخ : ضمير فاعلى در « يلزم » به « ذلك » كه مشاراليه آن كثرت و يا اكثريت استعمال مشتقّ در مجاز بوده برگشته و كلمهء « انّ » به كسر همزه بوده تا با اسم و خبرش جمله بوده و مفعول براى « قلت » باشد .

لو لم يكن استعماله فيما انقضى : ضمير در « استعماله » به مشتقّ و در « انقضى » به ماء موصوله كه مراد از آن ذات بوده برمىگردد .

مع انّه به مكان من الامكان : ضمير در « انّه » به استعمال مشتقّ به لحاظ حال تلبّس در