نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٧

نكات دستورى و توضيح واژگان

ممّا اتّفق عليه الكلّ : ضمير در « عليه » به ماء موصوله به معناى « معانى » برگشته و منظور از « الكلّ » همهء اصوليّون مىباشد .

و هو كما ترى : ضمير « هو » به « ممّا اتّفق عليه الكلّ » برگشته و « كما ترى » يعنى چنين اتّفاقى صحيح نيست .

و اختلاف انحاء الخ : كلمهء « اختلاف » مبتداء و خبرش « لا يوجب » مىباشد

حسبما نشير اليه : ضمير در « اليه » به ماء موصوله برمىگردد .

لا يوجب تفاوتا من محلّ النّزاع هاهنا : ضمير در « لا يوجب » به « اختلاف انحاء التّلبّسات » برگشته و مشاراليه « هاهنا » علم اصول بوده و اين عبارت ، خبر براى « اختلاف انحاء الخ » مىباشد .

ما كان مفهومه و معناه جاريا الخ : ضمير در « مفهومه » و « معناه » به ماء موصوله برگشته و كلمهء « مفهومه » اسم براى « كان » و « معناه » عطف برآن بوده و كلمهء « جاريا » به معناى « محمولا » خبر براى « كان » و « كان » با اسم و خبرش صله براى « ماء موصوله » و ماء موصوله با صله‌اش يعنى « ما كان مفهومه الخ » نايب فاعل براى « يراد » مىباشد .

و منتزعا عنها بملاحظة اتّصافها : ضمير در « عنها » و « اتّصافها » به ذات برمىگردد .

و لو كان جامدا : ضمير در « كان » به « ما كان مفهومه جاريا الخ » برگشته و منظور ، جامد بودن نزد اهل ادب مىباشد .

فان ابيت الّا عن اختصاص النّزاع المعروف بالمشتقّ : منظور از « بالمشتقّ » مشتقّ اصطلاحى در علم صرف بوده و « ان ابيت » يعنى اگر از پذيرش محلّ نزاع در اين بيان از مشتقّ سر باز زنى و مقصود از « الّا عن اختصاص النّزاع المعروف بالمشتقّ » و تنها محلّ نزاع معروف را مختصّ به مشتق اصطلاحى دانستى مىباشد .

كما هو قضيّة الجمود على ظاهر لفظه : ضمير « هو » به « اختصاص النّزاع المعروف بالمشتقّ » و در « لفظه » به مشتقّ برمىگردد .

ايضا : يعنى همچون مشتقّ اصطلاحى .