نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢١

نكات دستورى و توضيح واژگان

مستدلّا على كونه بنحو الحقيقة فيهما لكونهما الخ : كلمهء « مستدلّا » به قرينهء مقام ، حال براى « مفصّل » و ضمير در « كونه » به استعمال و ضمير در « فيهما و لكونهما » به تثنيه و جمع برمىگردد .

بنحو المجاز فيه لكونه : ضمير در « فيه » و « لكونه » به مفرد برمىگردد .

فاذا استعمل فى اكثر : ضمير نائب فاعلى در « استعمل » به مفرد برمىگردد .

فيكون مستعملا : ضمير در « يكون » به مفرد برمىگردد .

فيكون مجازا : ضمير در « يكون » به استعمال مفرد در اكثر برمىگردد .

و ذلك : مشاراليه « ذلك » عدم وجه براى تفصيل مىباشد .

إلّا لنفس المعانى : يعنى براى ذات معنا .

و إلّا : يعنى « و ان كانت الالفاظ موضوعة للمعانى بملاحظة قيد الواحدة »

لان الاكثر ليس جزء المقيّد بالوحدة : منظور از « المقيّد بالوحده » لفظ مفرد مقيّد به قيد وحدت مىباشد .

بل يباينه مباينة الشّيء به شرط شىء : ضمير فاعلى در « يباينه » به « اكثر » و ضمير مفعولىاش به « المقيّد بالوحدة » برگشته و كلمهء « مباينة » اضافه به « الشّيء » شده و مفعول مطلق نوعى است .

و الشّيء به شرط لا : كلمهء « الشّيء » عطف به « الشّيء » قبلى بوده و منظور از هر دو نيز « ماهيّت » مىباشد . يعنى ماهيّت به شرط شىء و ماهيّت به شرط لا .

و ان كانا بمنزلة الخ : ضمير در « كانا » به تثنيه و جمع برمىگردد .

انّ اللّفظ فيهما كانّه كرّر : ضمير در « فيهما » به تثنيه و جمع و در « كانّه » و ضمير نايب فاعلى در « كرّر » به لفظ برمىگردد .

فرد من افراد معناه : كلمهء « فرد و افراد » به معناى مصداق و مصاديق بوده و ضمير در « معناه » به لفظ برمىگردد .