نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٤

نكات دستورى و توضيح واژگان

و مصداقه : كلمه « مصداقه » خبر بعد از خبر براى « هو » بوده و ضمير در آن به « كلّيه » يعنى « كلّى لفظ » برمىگردد .

لا بما هو لفظ و به حكايته : عبارت ، عطف به « بما هو فرد كلّيه » بوده يعنى « و لا ليحكم على اللّفظ بما هو لفظه » و ضمير « هو » و در « به » به لفظ و در « لفظه » و « حكايته » به كلّى لفظ يعنى نوع برمىگردد .

فليس من هذا الباب : اين جمله جواب براى « ان اطلق » بوده و ضمير در « ليس » به اطلاق لفظ و حكم برآن به اعتبار اينكه فرد كلّى و مصداق آن بوده برگشته و منظور از « هذا الباب » استعمال لفظ در معنا مىباشد .

ليست كذلك : ضمير در « ليست » به اطلاقات متعارفه برگشته و مشاراليه « ذلك » اطلاق لفظ به اعتبار اينكه فرد و مصداق نوع بوده مىباشد .

و فيها : ضمير در « فيها » به اطلاقات متعارفه برمىگردد .

ان يراد منه ذلك : ضمير در « منه » به ماء موصوله « ما لا يكاد » برگشته و مشاراليه « ذلك » اطلاق لفظ به اعتبار اينكه فرد نوع و مصداق آن بوده مىباشد .

مما كان : ماء موصوله به معناى « قضايايى كه » مىباشد .

لا يكاد يعمّ : ضمير فاعلى در « يعمّ » به حكم برمىگردد .

بازاء معانيها : بازاء يعنى در مقابل و ضمير در « معانيها » به الفاظ برمىگردد .

من حيث هى : ضمير « هى » به معانى برگشته يعنى معانى به تنهايى بدون لحاظ و چيز ديگرى كه بيانش در عبارت بعدى مىآيد .

لا من حيث هى مرادة للافظها : عطف بر « من حيث هى » بوده يعنى « لا يكون الالفاظ موضوعة بازاء معانيها من حيث هى مرادة » ضمير « هى » به معانى و ضمير در « للافظها » به الفاظ برمىگردد .

بما لا مزيد عليه : يعنى نياز به تكرار نيست و ضمير در « عليه » به « ماء موصوله »