جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٩

اخبار خوارج

ابراهيم بن ديزيل در كتاب صفين از قول اعمش از زيد بن وهب نقل مىكند كه چون على عليه السلام خوارج را با نيزه‌ها از پاى در آورد ، فرمود : جسد ذو الثديه را پيدا كنيد و آنان سخت به جستجوى آن بر آمدند و آن را در زمين پست و هموارى در زير ديگر كشتگان پيدا كردند و پيش على ( ع ) آوردند ، و بر سينه‌اش موهايى چون سبيل گربه روييده بود ، على ( ع ) تكبير گفت و مردم هم از شادى همراه او تكبير گفتند .

او همچنين از مسلم ضبى ، از حبة عرنى نقل مىكند كه مى گفته است : ذو الثديه مردى سياه و بويناك بود ، دستى همچون پستان زنان داشت كه چون آن را مى كشيدند به بلندى دست ديگرش مى رسيد و چون آن را رها مى كردند جمع مى شد و به شكل پستان زن در مى آمد . و بر آن موهايى همچون سبيل گربه روييده بود ، چون جسد او را پيدا كردند آن دستش را بريدند و بر نيزه‌يى زدند ، و على عليه السلام با صداى بلند مى گفت : خداوند راست گفت و رسولش درست ابلاغ كرد و تا پس از عصر ، او و يارانش همچنين اين كلمه را مى گفتند تا هنگامى كه خورشيد غروب كرد يا نزديك بود غروب كند .

ابن ديزيل همچنين روايت مىكند كه چون كاسهء صبر على ( ع ) در جستجوى جسد ذو الثديه لبريز شد ، فرمود : استر رسول خدا ( ص ) را بياوريد ، آن را آوردند سوار شد و مردم از پى او روان شدند و كشته‌ها را نگاه مى كردند و مى فرمود : كشتگان به رو در افتاده را به پشت بر گردانيد و آنان كشتگان را يكى يكى بررسى كردند تا جسد او را پيدا كردند و على عليه السلام سجده [ شكر ] بجا آورد .

و گروه بسيارى روايت كرده‌اند كه چون على ( ع ) استر پيامبر ( ص ) را خواست تا سوار شود فرمود : آن را بياوريد اين استر راهنما خواهد بود و سرانجام استر ، كنار پشته‌اى از جنازه‌ها ايستاد و جسد ذو الثديه را از زير جنازه‌ها بيرون كشيدند .

عوام بن حوشب ، از پدرش ، از جد خود يزيد بن رويم نقل مىكند كه مى گفته است ، على عليه السلام روز جنگ نهروان فرمود : امروز چهار هزار تن از خوارج را مى كشيم كه يكى از ايشان ذو الثديه خواهد بود ، و چون خوارج زير آسياى جنگ آرد شدند و على ( ع ) تصميم گرفت جسد او را پيدا كند من هم از پى او روان بودم ، على ( ع ) به من دستور داد براى او چهار هزار تير نى بريدم ، آنگاه بر استر رسول خدا سوار شد و به من گفت : بر هر يك از كشتگان يك نى بينداز ، من در اين حال پيشاپيش