جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٠

كار مردم پس از جنگ نهروان

خود از مردم شام حركت كنيد . آنان برخاستند و گفتند : اى امير المومنين ، تيرهاى ما تمام و شمشيرهاى ما كند و پيكانهاى نيزه‌هاى ما خميده و بيشتر آن كند و كژ شده است ، ما را به شهر خودمان برگردان تا با بهترين ساز و برگ آماده شويم ، و اى امير المومنين ، شايد هم به شمار كسانى كه از ما كشته شده‌اند بر ما افزوده شود و اين موجب نيروى بيشترى براى ما در مقابله با دشمن است .

على ( ع ) در پاسخ ايشان اين آيه را تلاوت فرمود : « اى قوم به سرزمين مقدسى كه خداوند براى شما رقم زده است در آييد و پشت به حكم خدا مكنيد كه زيانكار شويد » . نپذيرفتند و گفتند : سرماى سختى است . فرمود : آنان هم همچون شما با اين سرما مواجه خواهند بود . همچنان پاسخى ندادند و نپذيرفتند . فرمود : اف بر شما كه اين سنت و عادتى است كه بر شما چيره است ، و سپس اين آيه را تلاوت كرد : « قوم گفتند ، اى موسى در آن سرزمين قومى ستمگر ساكنند و ما هرگز وارد آن نمى شويم مگر اينكه آنان بيرون روند و اگر از آن سرزمين بيرون رفتند ما وارد شدگان خواهيم بود . » در اين هنگام گروهى از ايشان برخاستند و گفتند : اى امير المومنين ، بسيارى از مردم زخمى هستند - خوارج بسيارى از سپاهيان على ( ع ) را زخمى كرده بودند - اينك به كوفه باز گرد و چند روزى مقيم باش و سپس حركت كن ، خداوند براى تو خير مقدر فرمايد . و على ( ع ) بدون اينكه راضى و موافق باشد به كوفه برگشت .

كار مردم پس از جنگ نهروان

كار مردم پس از جنگ نهروان

نصر بن مزاحم از عمر بن سعد از نمير بن وعله از ابى وداك نقل مىكند كه چون مردم ، بلافاصله پس از جنگ خوارج حركت به سوى شام را خوش نداشتند امير المومنين ( ع ) آنان را در نخيله [ نام جايى در حومه كوفه ] فرود آورد و به مردم فرمان داد از لشكر گاه خود بيرون نروند و خود را آماده جهاد سازند و كمتر به ديدار زنان و فرزندان خود بروند تا آنكه همراه ايشان براى رويارويى با دشمن حركت فرمايد . و اگر مردم به اين پيشنهاد عمل مى كردند كاملا بر صواب بود ، ولى نپذيرفتند