جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٤

عبيد الله بن عباس بن عبد المطلب

كسانى كه كشت دو پسر بچهء عبيد الله بن عباس بن عبد المطلب بودند كه مادرشان در مرثيهء آن دو چنين سروده است : « اى واى چه كسى از دو پسرك من كه چون دو گهر از صدف و صدف از آنها جدا شد خبر دارد »

عبيد الله بن عباس بن عبد المطلب

عبيد الله بن عباس بن عبد المطلب

عبيد الله كار گزار على عليه السلام بر يمن بوده است . او عبيد الله بن عباس بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصى است . مادر او و برادرانش : عبد الله و قثم و معبد و عبد الرحمان ، لبابة دختر حارث بن حزن ، از خاندان عامر بن صعصعه است .

عبيد الله در مدينه درگذشت . او مردى بخشنده بود و اعقاب او باقى بوده‌اند و از جمله ايشان شخصى است به نام قثم بن عباس بن عبيد الله بن عباس كه ابو جعفر منصور او را والى مدينه قرار داد و او هم مردى بخشنده بوده است و ابن المولى در مدح او چنين سروده است : « اى ناقهء من ، اگر مرا به قثم برسانى از نورديدن كوه و دشت و كوچ آسوده خواهى شد ، همان مردى كه در چهره‌اش نور و سخت بخشنده و نژاده و الا گهر است . » و گفته شده است : گورهاى برادرانى دور تر از پسران عباس ديده نشده است .

گور عبد الله در طايف و گور عبيد الله در مدينه و گور قثم در سمرقند و گور عبد الرحمان در شام و گور معبد در افريقا است .

[ پس از اين مباحث تاريخى ، ابن ابى الحديد شرحى در مورد مردم عراق و خطبه‌هايى كه حجاج بن يوسف ثقفى در نكوهش آنان ايراد كرده آورده است ، او مى گويد ] :