الأسس المنطقية في الإستقراء ( مبانى منطقى استقراء ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٠

علوم اجمالى حملى و شرطى .

آنها عبارتند از :

1 - فلانى اگر بيمار نباشد برادر خود را در روز اوّل ملاقات مىكند .

2 - فلانى اگر بيمار نباشد برادر خود را در روز دوّم ملاقات مىكند .

. . . . . . . . . .

10 - فلانى اگر بيمار نباشد برادر خود را در روز دهم ملاقات مىكند .

و هريك از اين ده قضيّه ، محتمل است و همگى ، افراد قضيّهء شرطى كلّى هستند كه معلوم است و آن قضيّهء كلّى عبارت است از اينكه : اگر فلانى بيمار نباشد برادر خود را در يكى از اين ده روز ملاقات خواهد كرد .

و هريك از اين قضاياى شرطى محتمل ، طرفى از براى علم اجمالى شرطى اعتبار ميگردد .

و ما سابقا ملاحظه كرديم كه علم اجمالى حملى ، اساس تعيين ارزش احتمال است .

مثلا در موضوع فلزى كه داراى شش جانب بود - براساس علم اجمالى - ما تعيين كرديم كه درجهء برخورد رقم طاق اطراف مكعب با سطح زمين 2 / 1 است و درجهء برخورد رقم 6 مثلا با سطح زمين 6 / 1 و هم‌چنين . . . عين همين مطلب در علم اجمالى شرطى ميگوئيم پس درجهء احتمال هريك از قضاياى شرطى ده‌گانه در مثال پيش مساوى با 10 / 1 است و اگر در اينمورد چيزى باشد كه مدلول مجموعه‌اى از قضاياى شرطى كه علم شرطى متضمّن آن قضايا است باشد ممكن است - بر اساس آن علم - درجهء احتمال آن چيز را تعيين كنيم باينكه درجهء احتمال آن چيز مساوى است با درجهء احتمال جامع بين آن قضاياى شرطيه‌ايكه بر آن چيز دلالت دارند .

در اينجا به تطبيق بسيار بااهميّتى نسبت بنظريّه‌اى كه گفتيم ميرسيم و آن اينكه : علم اجمالى شرطى اگر شرطش نمودار يك واقعهء محتمل و غير مسلّم