اختران فقاهت ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٤

شاگردان

بيان نظرات شيخ انصارى توسط ميرزاى آشتيانى ، آوازهء او را در تمام نقاط ايران طنين‌افكن ساخت . علامه سيد محمّد تنكابنى مىنويسد :

« من ظن مىكنم كه اگر مرحوم شيخ مرتضى الانصارى - قدس سره - زنده مىبود ، تقدير و تصديق مىكرد كه بيانى اوفى از بيانش و وتقريرى اكمل از تقريرش نمىشود و فضلايى كه به تدريسش حاضر بودند در اين باب تصديق مىكنند . و دليل بدين امر ، بيان اوست مطالب مصنف را در حاشيهء كبيره . . . » . « 1 »

برخى از بزرگترين شاگردانش كه بعدها خود از مراجع و روحانيان بلند پايهء ايران شدند عبارتند از :

1 . حاج آقا حسين طباطبائى قمى ( 1366 - 1282 ه . ق ) ، صاحب ذخيرة الباقية و طريقة النجاة

2 . حاج شيخ ابو القاسم قمى ( 1353 - 1283 ه . ق ) ، صاحب اصول فقه و رسالهء عمليه

3 . حاج ميرزا محمّد فيض قمى ( 1370 - 1293 ه . ق ) ، صاحب الفيض و حاشيهء مكاسب و حاشيهء كفايه

4 . شيخ محمّد على حائرى قمى ( 1358 - 1299 ه . ق ) ، صاحب مختارات الاصول و شرح كفاية الاصول

5 . شيخ محمّد كبير قمى ( 1369 - 1290 ه . ق ) ، صاحب مطالع الشموس و جامع الفروع

6 . ملا محمّد جواد مجتهد قمى ( 1375 - 1295 ه . ق ) ، صاحب كيميا ، صراط المستقيم ( 4 ج ) و توحيد قمى ( 2 ج )

7 . حاج سيد فخر الدين حسينى قمى ( 1363 - 1281 ه . ق )

( 1 ) . واعظ خيابانى ، علماى معاصرين ، ص 379 .