اختران فقاهت ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢١
از ديدگاه ديگران
5 . علّامهء بزرگ و دانشمند سترگ ، شيخ عباس قمى ، در حقش مىفرمايد :
عالم نبيل و معظم جليل شيخ الفقهاء و المجتهدين عالم ربانى و زندهء جاودانى حاجى ملاعلى كنى تهرانى ، محقق مدقق صاحب تأليفات نافعة فائقه است . . . جلالت شأن و علو مرتبهء آن عالىمقام زياده از آن است ، كه در اين مختصرات بگنجد . . . » . « 1 »
6 . علّامهء فقيد مرحوم شيخ محمّد حرز الدين نجفى دربارهء او مىنويسد :
« علّامهء معروف و فقيه موصوف ، محقق ثقهء عدل كه در زهد و ورع و تقوى و عبادت كم‌نظير بود و به مرتبهء والايى دست يافته بود . . . » . « 2 »
اين مطلب بسيار جلب‌توجه مىنمايد كه مرحوم حاجى با آنكه در ثروت و مظاهر مادى گوى سبقت را از ديگران ربوده بود و برتر از دولتمندان و اعيان و اشراف شمرده مىشد ، اما با اين‌همه مرحوم حرز الدين وى را به زهد ، ورع ، تقوا و اعراض از دنيا ستوده است .
اين ، نشانگر آن است كه اگر احيانا علماى شيعه درصدد گردآورى مال و ثروت برآمدند ، هرگز بدانها دل نبستند و تنها آنها را براى جلب خشنودى خدا ، يارى بيچارگان و نيازمندان و سرپرستى بيماران ، يتيمان و از كارافتادگان به كار مىبستند .
7 . علامه ميرزا محمّد على مدرس خيابانى چنين مىنويسد :
« از اكابر علماى اماميهء اوايل قرن چهاردهم هجرت ، كه فقيه اصولى رجالى و بسيار جليل القدر و محقق مدقق بوده و . . . در لغت و فقه و اصول و حديث و رجال و تفسير و اكثر علوم متداوله متبحر و . . . مرجع استفادهء اكابر و فحول بوده . . . » . « 3 »
( 1 ) . قمى ، فوائد الرضوية ، ص 298 . ( 2 ) . حرز الدين نجفى ، معارف الرجال ، ج 2 ، ص 112 . ( 3 ) . مدرس خيابانى ، ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 392 .