منتخب ميزان الحكمة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٨١
907 - پاسخ پرسشهايى كه نمىدانى
180 . پرسيدن ( 1 ) « دانشجويى »
180 . پرسيدن ( 1 ) « دانشجويى »
904 - كليد دانش
904 - كليد دانش
قرآن :
« و پيش از تو نفرستاديم مگر مردانى را كه به آنان وحى مىكنيم ؛ پس ، از اهل ذكر بپرسيد اگر نمىدانيد » .
حديث :
2872 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دانش گنجينه‌هايى است و كليدهاى آنها پرسش است ؛ پس ، رحمت خدا بر شما ، بپرسيد كه بر اثر آن چهار نفر پاداش مىيابند :
پرسنده ، گوينده ، شنونده و دوستدار آنان .
2873 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پرسيدن ، نيمى از دانش است .
905 - خوب پرسيدن
905 - خوب پرسيدن
2874 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خوب پرسيدن نيمى از دانش است .
2875 امام على عليه السلام - در پاسخ به مردى كه از ايشان سؤال معمّاگونه‌اى پرسيد - فرمود : به قصد چيز ياد گرفتن بپرس نه براى آزردن و درمانده كردن ؛ زيرا جاهلى كه در صدد آموختن باشد همانند عالم است و عالمى كه در بيراهه قدم نهد همچون جاهلى است كه به قصد درمانده كردن مىپرسد .
906 - خوددارى از پرسش بى جا
906 - خوددارى از پرسش بى جا
قرآن :
« اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! از چيزهايى مپرسيد كه اگر برايتان معلوم شود خوش نداريد و اگر هنگام نزول قرآن از آنها بپرسيد ، براى شما عيان مىشود ، خدا از آن ( پرسش‌هاى بى جا ) گذشت . و خدا آمرزندهء بردبار است » .
حديث :
2876 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پس ، تا من شما را واگذاشته‌ام ، شما نيز مرا واگذاريد . همانا پيشينيان شما به سبب همين پرس‌وجوهاى زيادشان و سؤال‌پيچ كردن پيامبران خود ، هلاك شدند . بنابراين ، هرگاه به شما دستورى دادم در حدّ توان آن را انجام دهيد و هر گاه از چيزى نهى كردم از آن دورى كنيد .
907 - پاسخ پرسشهايى كه نمىدانى
907 - پاسخ پرسشهايى كه نمىدانى
2877 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله - در سفارش به ابوذر - فرمود : اى ابوذر ! اگر دربارهء چيزى از تو سؤال شد كه نمىدانى ، بگو : نمىدانم ، تا از پيامدهاى آن خلاص شوى و دربارهء آنچه نمىدانى فتوا مده ، تا از عذاب خدا در روز قيامت نجات يا بى .
2878 امام على عليه السلام : عالم هر گاه از او سؤالى شود كه پاسخش را نمىداند ، از اين كه بگويد :
« پاسخش را نمىدانم » ، شرم نكند .
2879 امام على عليه السلام : هر كه جملهء « نمىدانم » را ترك گويد ، به هلاكت درافتد .
2880 امام صادق عليه السلام : هر كس به هر سؤالى كه از او مىشود پاسخ دهد ، ديوانه است . « 1 »
2881 امام صادق عليه السلام : عالم حق دارد كه هرگاه سؤالى از او شود كه پاسخش را نمىداند ، بگويد : خدا داناتر است ، اما غير عالم حق ندارد چنين بگويد .
[ بلكه بايد بگويد : نمىدانم ] .
ر . ك : عنوان 81 « پاسخ دادن » .
( 1 ) . از قاسم بن محمّد بن ابى بكر - كه يكى از فقهاى مدينه بود و همهء مسلمانان او را به علم و فقاهت قبول داشتند - دربارهء موضوعى سؤال شد . گفت : جوابش را نمىدانم . سؤال كننده گفت : من پيش تو آمده‌ام و جز تو كسى را قبول ندارم ! قاسم گفت : به ريش بلند و جمعيت زياد دور و بر من نگاه نكن . به خدا قسم كه جوابش را نمىدانم . يكى از شيوخ قريش كه كنار او نشسته بود گفت : عموجان ، ادامه بده ! به خدا قسم تو را در هيچ محفلى بزرگوارتر از محفل امروز نديدم ! قاسم گفت : به خدا قسم ، اگر زبانم بريده شود ، خوشتر دارم از اين كه چيزى بگويم كه بدان علم ندارم !