نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٦
شرح ( پرسش و پاسخ )
عن شىء يقتضى الخ : جمله « يقتضى » صفت « شىء » بوده و ضمير در آن نيز به « شىء » برمىگردد .
و نحو ذلك : مشار اليه « ذلك » الجواب مىباشد . يعنى « نحو ذلك الجواب » .
و السّر فى ذلك : مشار اليه « ذلك » ظهور جمله خبريّهء در مقام انشاء در وجوب مىباشد .
فى الجميع واحد : مقصود از « الجميع » جملات خبريّه و صيغهء افعل مىباشد .
فانّه اذا الخ : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
باىّ مظهر كان و باىّ لفظ كان : ضمير در هر دو « كان » به بعث يا ثبوت بعث برمىگردد .
ان يتبعه حكم العقل : ضمير مفعولى در « يتبعه » به بعث يا ثبوت بعث برمىگردد .
بتركه : ضمير در « بتركه » به انبعاث يا لزوم انبعاث برمىگردد .
لانّها فى الحقيقة الخ : ضمير در « انّها » به جمله خبريّه برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
شرح ( پرسش و پاسخ )
298 - آيا جملات خبريّه هم مىتواند دلالت و ظهور در وجوب داشته باشد ؟ چه نوع جملات خبريه‌اى مىباشد ؟ ( اعلم انّ . . . و نحو ذلك )
ج : مىفرمايد : جملات خبريه‌اى كه در مقام انشاء طب باشد همچون صيغهء « افعل » ظهور در وجوب دارد « 1 » و سابقا با اين قولمان « صيغه افعل و ما شابهها » به آن اشاره
( 1 ) - يعنى جملات خبريّه‌اى كه در مقام انشاء طلب بوده مىتوانند ظهور در وجوب داشته باشند و گرنه جملات خبريه‌اى كه صرفا داعى و انگيزه از آن اعلام واقعيتى است كه انجام شده