نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٥

نكات دستورى و توضيح واژگان

لكن ليس هو الخ : ضمير « هو » به معناى واحد برمىگردد .

شأنها شأن الهيئات الاخرى : ضمير در « شأنها » به هيئت برمىگردد .

وضعت لافادة نسبة خاصّة الخ : ضمير نايب فاعلى در « وضعت » به « الهيئات الاخرى » برگشته و اين جمله ، صفت براى « الهيئات الاخرى » بوده و مقصود از « نسبة خاصّة » معناى ربطى و حرفى مىباشد .

و لم توضع لافادة معان مستقلّة : ضمير نايب فاعلى در « توضع » به هيئت برگشته و مقصود از « معان مستقلّة » معانى اسميّه مىباشد .

ان يراد منها : ضمير در « منها » به هيئت افعل برمىگردد .

هى معان اسميّة : ضمير « هى » به « هذه المعانى » برمىگردد .

و عليه : ضمير در « عليه » به شأن هيئت امر مثل ساير هيئتها بوده ، برمىگردد .

فالحقّ انّها : ضمير در « انّها » به هيئت افعل برمىگردد .

الحدث الّذى وقع عليه الخ : ضمير در « عليه » به حدث برگشته و كلمهء « الّذى » با ما بعدش صفت براى « الحدث » مىباشد .

و حينئذ ينتزع منها : يعنى « و حين اذ كانت هيئة افعل موضوعة للنّسبة الخاصّة بين المتكلّم و المخاطب و المادّة » و ضمير در « منها » به هيئت افعل برمىگردد .

يدل على النّسبة الخ : ضمير در « يدلّ » به « قولنا » برمىگردد .

و معنى ذلك : مشار اليه « ذلك » نسبت طلبيّه بين ضرب و متكلّم و مخاطب مىباشد .

جعل الضّرب الخ : كلمهء « الضّرب » مضاف اليه « جعل » و مفعول آن بوده و فاعلش نيز ضمير مستتر در آن بوده كه به قرينهء مقام به متكلّم و آمر برمىگردد .

و بعثه نحوه و تحريكه اليه : ضمير مجرورى در « بعثه » و « تحريكه » مضاف اليه و