نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٩

نكات دستورى و توضيح واژگان

و الاسماء مطلقا : مقصود از « مطلقا » اعمّ از مشتقّ و جامد مىباشد .

لا دلالة لها : ضمير در « لها » به اسماء برمىگردد .

فانّه كما يصدق العالم حقيقة : ضمير در « فانّه » به معناى شأن بوده و كلمهء « حقيقة » تمييز نسبت مىباشد .

على من هو عالم فعلا : ضمير « هو » به « من » برگشته و مقصود از « فعلا » زمان حال نسبت مىباشد .

كذلك يصدق حقيقة : مقصود از « كذلك » همچون اطلاق بر كسى كه الآن عالم است بوده و كلمهء « حقيقة » تمييز نسبت است .

على من كان عالما فيما مضى : ضمير در « كان » به « من » كه مقصود از آن ذات بوده برگشته و ضمير در « مضى » به ماء موصوله كه مقصود از آن زمان بوده برمىگردد .

او يكون عالما فيما يأتى : ضمير در « يكون » به « من » و در « يأتى » به ماء موصوله برمىگردد .

اذا كان اطلاقه عليه الخ : ضمير در « اطلاقه » به « العالم » و در « عليه » به « من » برمىگردد .

قلنا كان عالما او سيكون عالما : ضمير در « كان » و « سيكون » به « من » برمىگردد .

فان ذلك حقيقة : مشار اليه « ذلك » اطلاق عالم بر موصوف به آن به لحاظ حال تلبّس مىباشد .

نظير الجوامد : يعنى « هذا نظير الجوامد » يعنى اين اطلاق وصف و مشتقّ بر موصوف و ذات ، نظير جوامد است .

لو تقول فيها : ضمير در « فيها » به جوامد برمىگردد .

اذا كان الامر كذلك : مقصود از « الامر » اطلاق مشتقّ بر ذات و مقصود از « كذلك » به