نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٤

نكات دستورى و توضيح واژگان

ترجمه :

فهو ذات اخرى : ضمير « هو » به خشب برمىگردد .

لم يكن فيما مضى : ضمير در « يكن » به خشب برگشته و مقصود از « فيما مضى » زمان گذشته است .

قد صدق عليه : ضمير در « عليه » به خشب برمىگردد .

بما انّه خشب : ضمير در « انّه » به خشب برمىگردد .

اذ لم يكن متلبّسا بما هو خشب : ضمير در « يكن » و ضمير « هو » به خشب برمىگردد .

ثم زال عنه التّلبّس : ضمير در « عنه » به خشب برگشته و مقصود از « التّلبّس » وصف درخت ميوه‌دار « الشّجرة المثمرة » مىباشد .

هذين الشّرطين : مقصود ، حاكى بودن مشتقّ براى ذات و زايل نشدن ذات با زايل شدن صفت مىباشد .

ما ذكرناه : ضمير مفعولى در « ذكرناه » به ماء موصوله برگشته كه عبارت « من انّ موضع النّزاع الخ » بيان آن مىباشد .

يشمل كلّ ما كان الخ : ضمير در « يشمل » به محلّ نزاع و در « كان » به ماء موصوله كه مقصود از آن وصف بوده برمىگردد .

و ان كان معدودا الخ : ضمير در « كان » به ماء موصوله در « ما كان جاريا الخ » برمىگردد .

يشمل كلّ وصف الخ : ضمير در « يشمل » به نزاع برمىگردد .

و لا يفرق فيه : ضمير در « فيه » به وصف جارى بر ذات برمىگردد .

ان يكون مبدؤه : ضمير در « مبدئه » به وصف جارى بر ذات برمىگردد .

المتأصّلة : يعنى داراى حقيقت و ماهيّت در خارج .