نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٩

شرح ( پرسش و پاسخ )

موضوع له » برگشته و اين جمله عطف بر جملهء « كان الخ » مىباشد .

صحّ استعمال اللّفظ فيه : ضمير در « فيه » نيز به « معناى غير موضوع له مناسب با موضوع له » برگشته و جملهء « صحّ الخ » خبر براى « كلّما الخ » مىباشد .

و الّا فلا : يعنى « و ان لم يكن المعنى غير الموضوع له مناسبا للمعنى الموضوع له و لم يستحسنه الطّبع فلا يصحّ استعمال اللّفظ فيه » .

و ان منع منه الواضع : ضمير در « منه » به استعمال اسد در رجل شجاع برمىگردد .

و عدم صحّة استعماله مجازا : ضمير در « استعماله » به اسد برمىگردد .

و مؤيّد ذلك : مشار اليه « ذلك » ذوقى بودن استعمال مجازى مىباشد .

و هكذا : يعنى مورد اتّفاق مىباشد .

شرح ( پرسش و پاسخ )

شرح ( پرسش و پاسخ )

85 - استعمال لفظ در معنا به چند صورت و چگونه است ؟ ( استعمال اللّفظ . . . غلط )

ج : استعمال لفظ به سه صورت مىباشد :

الف : استعمال حقيقى : عبارت از استعمال لفظ در معنايى بوده كه اين لفظ براى آن وضع شده است . يعنى استعمال لفظ در معناى موضوع له . همچون استعمال لفظ اسد در حيوان مفترس و درنده .

ب : استعمال مجازى : عبارت از استعمال لفظ در معنايى بوده كه اين لفظ براى آن وضع نشده ولى مناسب با معناى موضوع له مىباشد . همچون استعمال لفظ اسد در رجل شجاع .

ج : استعمال غلط : عبارت از استعمال لفظ در معنايى بوده كه اين لفظ براى آن وضع نشده و مناسب با مضاع موضوع له هم نمىباشد . مثل استعمال لفظ اسد در مرد ترسو .