الظاهرة القرآنية ( پديده قرآنى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٨
« هماهنگىهاى موجود ميان قرآن و حقايق علمى »
از پديده‌هاى جهان سخن مىگفت ، مىخواست زمين را به عنوان مركز « فلك مترنّم » قرار دهد .
موارد ذكر شده منابع علمى بودند كه مىتواند پاسخگوى پرسش‌هاى انسان دربارهء اين موضوع باشد . امّا پاسخ قرآن ، علىرغم آن‌كه شكل آموزش همانند مطالب كتابهاى جهان‌شناسى را ندارد ، لكن علايم ساده‌اى در برابر عقل انسان ، در مسير پيشرفت علمى او ، قرار مىدهد .
در آيهء ذيل چنين مىخوانيم :
« . . . آيا نمىبينند كه ( امر ) ما به زمين مىآيد و از كناره‌هاى آن مىكاهيم « 1 » . . . » در اين آيه دو انديشهء متمايز به چشم مىخورد كه بايد هر يك را به‌طور جداگانه مورد بررسى قرار دهيم . اوّل از جهت هندسى كه در اين آيه شكل زمين به‌طور ضمنى از ذكر كلمهء « اطراف » معيّن شده است .
دوّم از جهت « آلى » است كه صراحتاً با لفظ « ننقصها » از آن تعبير شده است .
در واقع كاربرد لفظ « اطراف » در آيه اقتضاى يك شكل دارد . امّا چه شكلى ؟ واضح است كه زمين در فضا شكل رشته‌اى يا مسطّح يا شش گوش و يا چهارگوش و سه گوش را ندارد . زيرا وجود كمترين برجستگى در زمين ، بروشنى مفهوم سه بعدى بودن آن و در نتيجه مفهوم شكل هندسى كه در جهات سه گانه امتداد يافته را به ذهن القا مىكند . امّا تمام اشكال هندسى موجود در فضا با مفهوم « اطراف » هماهنگ نيست . بنابراين نزديكترين شكل به اين مفهوم ، به‌خصوص وقتى كه عبارت مكمّل « انتقاص اطراف » را در نظر مىگيريم و هنگامى كه معناى هندسهء الارضى « دحوالقطبين « 2 » » را در نظر مىآوريم ، همان شكل « بيضوى » خواهد بود .
اين هماهنگى كه اختصاص به شكل زمين و فرو رفتگىهاى آن دارد ، خاصيّت مساحتى است كه عموماً مورد اثبات علم جديد قرار گرفته است . ضمناً بايد اضافه كرد وقتى نظريّات ديگر قرآنى كه دربارهء سيّارهء ما سخن مىگويد با ديگر حقايق علمى
( 1 ) . سورهء انبياء آيهء 44 : . . أَ فَلا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها . . . ( 2 ) . ما عبارت « دحوالقطبين » را در ترجمهء عربى خود بجاى عبارت Applaissemenaux Poles متن فرانسوى انتخاب كرديم ، زيرا « دحو » در لغت به معناى بسط و تنگ كردن مىباشد كه معناى وضعى كلمهء Applaissemen بوده و با شكل بيضوى كرهء زمين مرتبط است . در قاموس ذيل مادهء « دحا » آمده است كه « الادحيه و الادحوهء محل تخم‌هاى شترمرغ در شن مىباشد » . هم اكنون نيز در برخى از كشورهاى عربى لغات ( الدحه ) يا ( الدحيه ) به معناى تخم‌مرغ به كار مىرود و شاهد سرّ اين شكل بيضوى كرهء زمين در آيهء « وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها » نيز نهفته باشد . « ع - ش »