الظاهرة القرآنية ( پديده قرآنى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤٣
نهضت پيامبرى
بديهى است در يك تحقيق و بررسى كوتاه و موجز نمىتوان به درك جامع‌الاطراف « پديدهء دينى » ( به عنوان يك پديدهء پيچيده و معقد ) نائل آمد ، زيرا اين پديده در مواقف مختلف انسانى و محيطهاى گوناگون بشرى داراى مظاهر متنوّع و متعدّدى است .
دربارهء ماهيّت و طبيعت « پديدهء مذهب » و تاريخ آن آراء و نظرات عجيب و غريبى ابراز شده است :
مؤلّفان و نويسندگان معاصر با پيروى از مكتب دكارت ( كه همه چيز را به معيارهاى زمينى و مادّى بر مىگرداند ) كوشيده‌اند تا اين پديده را تنها در پرتو « تفسير تاريخى » و فقط بر اين اساس مورد ارزيابى و توضيح قرار دهند :
شوره « 1 » مؤلّف كتاب « كبارالواصلين / محرمان بزرگ راز « 2 » » مىنويسد :
« انديشهء دينى در شكل يك راز كشف شدهء محفوظ در سينه‌هاى برخى از واصلان به حق و محرمان بزرگ اسرار ، از مسير انكشافات رمزى باطنى از نسلى به نسل ديگر انتقال يافته است و ريشه در ژرفاى تاريخ دارد . . . »
اين تفكّر بسيط و سطحى در پيچيدگى موضوع « پديدهء مذهب » ( كه قبلًا گفتيم
( 1 ) Shurre ( 2 ) Chand Srniies