مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٢
2 . روابط ايران و حجاز در سلطنت محمدرضا شاه پهلوى
كشورهاى اسلامى ، همكارى در مسئله فلسطين از بعد منطقه‌اى و سياسى و همكارى در خليج فارس از بعد امنيتى از موضوعاتى بود كه دو كشور را به برقرارى روابط سوق مىداد .
از سرگيرى روابط ايران با عربستان در پى نامه ملك عبدالعزيز سعودى به محمدرضا پهلوى عملى شد كه در آن ، خواستار از سرگيرى روابط ايران وعربستان و فرستادن وزير مختار به دربار يكديگر شد . حجاج ايرانى در قالب كاروان‌هاى حج به حجاز اعزام شدند . « 1 »
اين روابط از آغاز تا پايان حكومت پهلوى ، فراز و نشيب‌هاى فراوانى داشت . دو كشور ، در مسير مناسباتشان ، گاه بر سر مسائل منطقه‌اى و مسائل فرهنگى و مذهبى در برابر يكديگر مىايستادند و گاه نيز بر سر منافع مشترك با يكديگر همكارى مىكردند . به عبارت ديگر ، ايران و عربستان ، در حدود شصت سال روابط متقابل ، اختلاف‌ها و وجوه مشترك گوناگونى داشتند . دامنه اختلافات بر سر مسائل فرهنگى و سياسى ، گاه به آن حد مىرسيد كه دو كشور به ناچار با يكديگر قطع رابطه مىكردند . با وجود مسائل اختلاف برانگيز مذهبى ، فرهنگى ، سياسى و اقتصادى ، ايران و عربستان ، به علت منافع مشترك برآمده از مسئوليت‌هاى بزرگ‌تر منطقه‌اى براى تأمين امنيت و رويارويى با چالش‌هاى داخلى و خارجى ، ناگزير به كنار گذاشتن اختلاف‌ها بودند . آنها با تأكيد بر دوستىها ومنافع دوجانبه مىتوانستند چالش‌هاى يادشده را از سر راه بردارند و امنيت وثبات را در منطقه خليج فارس و شرق عربى برقرار كنند .
از آغاز حكومت محمدرضا پهلوى تا كودتاى 28 مرداد ، عواملى موجب نزديكى اين دو كشور به يكديگر مىشد كه به برخى از آنها اشاره مىشود :
( 1 ) . اسناد روابط ايران و عربستان ، ص 39 ، « مقدمه » ، صص 130 - 131 .