مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٠

سه - مشكلات داخلى

حجاز را روشن مىكند و موضوع آنها را مىتوان چنين دسته‌بندى كرد :

1 . موافقت با حج‌گزارى صاحب‌منصبان و شاه‌زادگان قاجارى از سوى عثمانى و مدارا با آنان در طول مسير و فراهم كردن تسهيلات براى ايشان ( حدود سيزده سند ) ؛

2 . قرنطينه حجاج : بخشى از اسناد ياد شده ( حدود 10 سند ) به قرنطينه حجاج مربوط است كه زائران از اين موضوع كه انگيزه و دلايلى افزون بر امور بهداشتى و مراقبتى داشت ، شكايت مىكردند ؛

3 . بدرفتارى مردم مدينه و اغوات و مسئولان آن شهر با حجاج و زائران ايرانى و قتل و غارت آنان ( حدود دوازده سند ) . اغوات و ديگر صاحب‌منصبان عثمانى در حرمين با برخورد نامناسب موجب تيرگى روابط مىشدند ؛

4 . درخواست نصب ضريح براى ائمه بقيع ( ع ) از سوى ايران و جواب عثمانى ( پنج سند ) ؛

5 . مخالفت با سفر سيد جمال‌الدين اسدآبادى به حجاز از سوى عثمانى ؛

6 . دعوت ابن سعود از ايران براى شركت در كنفرانس اسلامى و موضع عثمانى ؛

7 . رواج سكه‌هاى ايرانى در حجاز ( حدود هفت سند ) ؛

8 . وضعيت راه جبل و تحريم عزيمت از آن ازسوى علماى شيعه ( حدود پنج سند ) ؛

9 . اجحاف كنسول جده در حق حجاج ؛

10 . پاسپورت‌ها و تذكره حجاج ايرانى ؛

11 . حق گمرگى حجاج ايرانى ؛

12 . توجه به امنيت و رعايت حال حجاج ايرانى در مسير حج ؛

13 . غارت اموال حجاج ايرانى در شام ، خرپوت ، مورى ، حلب ، ايروان و ارزروم ؛

14 . لزوم توجه به امنيت حجاج و رفتار مناسب با آنان ؛