مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٥
پنج - نسب مشترك
شاه سليمان صفوى هرسال از اجناس و اموال مبلغ هشتاد هزار تومان به اماكن شريفه و آستانهاى متبركه مانند مكه و مدينه منوره و مشهد مقدس مىفرستاد . « 1 » بنا به گزارشى ، سلطان حسين آخرين سلطان صفوى تا تسخير اصفهان به سال 1119 ه . ق يك شمامه ( گوى مركب از مواد خوشبوكننده ) براى نصب در حجره پيامبر به مدينه فرستاد . اين شمامه ارزش بسيار فراوان داشت و با طلا و الماس و ياقوت تزيين شده بود ؛ اما به دليل سهلانگارى خادمان حرم ( اغوات ) ، مفقود شد . « 2 » بىترديد مناسبات سادات مدينه با صفويان به نسبت سادات حسنى بيشتر بوده است . حضور برخى از سادات در اصفهان و ارتباط آنان با علماى ساكن در ايران نيز مؤيد اين حقيقت است . قابل ذكر است سادات حسنى به دليل موقعيت برتر ، كمتر به ايران آمد و شد داشتند . به علاوه در ميان سادات بنى الحسين ، تشيع امامى ريشه دارتر بود كه اين خود براى كوچ آنان به ايران و هند مؤثر بود . مثلا حسن بن نورالدين از علما در شهرهاى مختلف ايران نزد شيخ حسين بن عبد الصمد ( پدر شيخ بهايى ) و نيز خود شيخ و عدهاى ديگر در قزوين و جاهاى ديگر تحصيل كرده بود . يا سيد ضامنبن شدقم سالهاى متوالى به ايران آمد و شد داشته و يكى از همسران وى نيز اصفهانى است .
هدف اشراف از آمدن به ايران را مىتوان در موارد زير جستوجو كرد :
- زيارت امام رضا ( ع )
- تحصيل علم
- بهرهمندى از مواهب مادى كه شاه يا ديگران ممكن بود به آنان بدهند . « 3 »
( 1 ) . نقاوة الآثار فى ذكر الخيار در تاريخ صفويه ، ص 15 . ( 2 ) . منائح الكرم ، ج 5 ، صص 433 و 434 . ( 3 ) . تحفه الازهار ، ج 2 ، صص 223 و 279 .