وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٣

تمسّك به قرآن و تفسير

اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » « 1 » مىفرمايد : مراد از صبر ، تحمّل رنج پيروى از دستورهاى خداوند و سختىهاى زندگى است .

مراد از مصابره آن است كه با تحمّل مشكلات و سختىهاى جنگ ، دشمنان خدا را شكست دهيد و با صبر و مخالفت با هواى نفس ، بر سخت‌ترين دشمن ( نفس خود ) پيروز گرديد .

البتّه « مصابره » خود نوعى از صبر است . سرّ آنكه خداوند آن را جداگانه آورده ، آن است كه صبر در جنگ با دشمنان بيرونى و دشمن درونى - نفس - بسيار سخت است ، لذا به جهت اهمّيّت آن ، دوباره آورده شد .

مراد از « مرابطه » آن است كه خود و اسبان خود را در مرزهاى كشور اسلامى آماده سازيد و منتظر جنگ با دشمن باشيد . ( مبادا غافلگير شويد ) . در جنگ درون و جهاد با نفس نيز خود را براى عبادت و اطاعت از اوامر الهى مهيّا كنيد . . .

مراد از تقواى الهى آن است كه از غير خدا دل بركنيد تا به اوج رستگارى دست يابيد و ممكن است مراد از تقوى ، پرهيز از گناهان و كارهاى زشت و ناپسند باشد .

بنابراين با رسيدن به سه درجه و مقام ذيل ، به رستگارى دست خواهيد يافت ، البتّه اين سه مترتّب بر همديگرند و يكى پس از ديگرى براى انسان حاصل خواهد شد :

- صبر بر رنج‌هاى طاعت كه در اصطلاح به آن « شريعت » گويند .

- ايستادگى نفس انسانى در راه ترك عادت‌ها كه به آن « طريقت » گويند .

- دل را براى خداوند خالص گرداندن و تمام توجّه خود را به او معطوف داشتن كه سبب روشن شدن بسيارى از حقايق براى روح انسانى مىشود . اين را در اصطلاح

( 1 ) . اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! صبر كنيد و ايستادگى ورزيد و مرزها را نگهبانى كنيد و از خدا پروا نماييد ، اميداست كه رستگار شويد . آل عمران / 200 .