وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٥

تمسّك به قرآن و تفسير

الف - شرح و تبيين احاديث با كمك گرفتن از قرآن و تفسير آن

اين بخش در « وافى » نمونه‌هاى فراوان دارد كه چند مورد را نقل مىكنيم :

1 . در حديث جنود عقل و جهل ، امام صادق عليه السلام رجاء ( اميد ) و طمع را از لشكريان عقل و قنوط و يأس را از سپاهيان جهل شمرده است . « 1 » فيض در بيان فرق بين رجاء و « طمع » ، رجاء را مربوط به امور اخروى مىداند كه در مقابل آن قنوط ، يعنى نااميدى از رحمت الهى در آخرت است ، ولى « طمع » را اميدوارى به رحمت الهى در امور دنيوى مىشمرد كه در مقابل آن « يأس » است .

فيض دو آيه از قرآن را شاهد بر سخن خود گرفته است :

لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً . « 2 »

در اين آيه « قنوط » به معناى يأس از رحمت الهى در امور اخروى ( آمرزش گناهان ) به كار رفته است .

يا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ يُوسُفَ وَ أَخِيهِ وَ لا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ . « 3 »

و در اين آيه « يأس » به معناى نا اميدى از رحمت الهى در امور دنيوى ( پيدا شدن يوسف و برادرش ) مىباشد . « 4 »

2 . در حديثى از امام على عليه السلام مىخوانيم :

الا وَ انَّ طَلَبَ الْعِلْمِ اوْجَبُ عَلَيْكُمْ مِنْ طَلَبِ الْمالِ ؛ انَّ الْمالَ مَقْسُومٌ

( 1 ) . الوافى ، ج 1 ص 56 و 57 . ( 2 ) . از رحمت خداوند نااميد نباشيد ، خداوند همهء گناهان را مىآمرزد . الزمر / 53 . ( 3 ) . يعقوب به پسران خود خود گفت اى فرزندانم ! ( به مصر ) برويد و دربارهء يوسف و برادرش تحقيق كنيد و از رحمت الهى نوميد مباشيد . يوسف / 87 . ( 4 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 65 .